Εκδήλωση

Here you will find all audio and video content on the topic. Click the button to access our written articles and more extensive publications.

articles and publications

Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ 2021 #17 Τα βασικά σημεία της πρότασης - Ιφιγένεια Δουβίτσα - Heinrich Boell Foundation - Office Thessaloniki

video-thumbnail Watch on YouTube

#17 Τα βασικά σημεία της πρότασης

Περιγραφή

Φθινοπωρινό Σχολείο για το Συνεταιριστικό Δίκαιο και τις Δημόσιες Πολιτικές «Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ» 2021

 

Θεματική Στ’: Προτεινόμενο μοντέλο νόμου-πλαισίου περί συνεταιρισμών & αιτιολογική έκθεση

Τίτλος εισήγησης: Τα βασικά σημεία της πρότασης

Εισηγήτρια: Ιφιγένεια Δουβίτσα, δρ Συνεταιριστικού Δικαίου ΔΠΘ, μέλος ΣΕΠ στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία» του ΕΑΠ

 

Το προτεινόμενο μοντέλο νόμου-πλαισίου είναι μια πρώτη βάση για συζήτηση και ένα σημείο αναφοράς για να ξεκινήσει ο ουσιαστικός διάλογος. Ως βάση τέθηκε ο νόμος 2810/2000, γιατί ήταν ο μακροβιότερος και ένας από τους πιο επιτυχημένους νόμους, ενώ ελήφθησαν υπόψη: η Διακήρυξη της Συνεταιριστικής Ταυτότητας της Διεθνούς Συνεταιριστικής Ένωσης (1995), οι κατευθυντήριες γραμμές του ΟΗΕ (2001), η σύσταση 193 του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (2002), οι κατευθυντήριες γραμμές του Henrý Hagen για τη συνεταιριστική νομοθεσία (ΔΟΕ, 2012), οι κατευθυντήριες γραμμές για τις συνεταιριστικές αρχές (ΔΣΕ, 2013), οι αρχές του ευρωπαϊκού συνεταιριστικού δικαίου (2016), το μοντέλο νόμου-πλαισίου για τη Λατινική Αμερική (ley marco), καθώς και καλές πρακτικές από εθνικές νομοθεσίες (Ιταλία, Πορτογαλία, Ισπανία, Γαλλία). Η δομή του προσχεδίου είναι: αιτιολογική έκθεση και γενικές διατάξεις που αφορούν όλους τους συνεταιρισμούς. Στο προσχέδιο κατοχυρώνονται μεταξύ άλλων: ο διεθνής ορισμός περί συνεταιρισμών, οι συνεταιριστικές αξίες και αρχές, η αναγνώριση του συνεταιρισμού ως ιδιότυπης εμπορικής εταιρείας και η διακριτή νομοθετική μεταχείριση έναντι των κοινών εμπορικών εταιρειών, η σύσταση συνεταιρισμών με την ίδια διαδικασία, όρους και προθεσμίες, η υπαγωγή όλων των συνεταιρισμών στην ίδια εποπτική αρχή, η αρχή «ένα μέλος-μία ψήφος» με αποκλίσεις υπό όρους, η χρήση νέων τεχνολογιών για τη συμμετοχή των μελών στη γενική συνέλευση και στα όργανα διοίκησης, η απαγόρευση διανομής κερδών κατά τη λειτουργία του συνεταιρισμού και μετά την εκκαθάρισή του, η δημιουργία δευτεροβάθμιων και τριτοβάθμιων ενώσεων, καθώς και πανελλήνιας συνομοσπονδίας, η δημιουργία ταμείων συνεταιριστικής ανάπτυξης και αλληλεγγύης. Στόχοι του προσχεδίου: να αποκαταστήσει την ενότητα των συνεταιρισμών, να ενισχύσει την αυτονομία τους, να θεσπίσει δεσμευτικές διατάξεις μόνο όπου αυτό κρίνεται απολύτως αναγκαίο, να ενθαρρύνει τη διασυνεταιριστική συνεργασία, να αποτρέψει τον ισομορφισμό των συνεταιρισμών με τις κεφαλαιουχικές εταιρείες και να θεσπίσει τη διακριτή νομοθετική τους μεταχείριση, να αποτρέψει την παραγωγή πληθώρας διατάξεων και να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τον νομοθέτη. Η ενοποίηση της κατακερματισμένης νομοθεσίας και του συνεταιριστικού τοπίου είναι ένα βήμα προόδου για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών.

Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ 2021 #16 Η συνδιαμόρφωση εργαλείο βελτίωσης της συνεταιριστικής νομοθεσίας - Σ. Αδάμ - Heinrich Boell Foundation - Office Thessaloniki

video-thumbnail Watch on YouTube

#16 Η σημασία της συνδιαμόρφωσης ως εργαλείο για τη βελτίωση της συνεταιριστικής νομοθεσίας

Περιγραφή

Φθινοπωρινό Σχολείο για το Συνεταιριστικό Δίκαιο και τις Δημόσιες Πολιτικές «Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ» 2021

 

Θεματική Στ’: Προτεινόμενο μοντέλο νόμου-πλαισίου περί συνεταιρισμών & αιτιολογική έκθεση

Τίτλος εισήγησης: Η σημασία της συνδιαμόρφωσης ως εργαλείο για τη βελτίωση της συνεταιριστικής νομοθεσίας

Εισηγήτρια: Σοφία Αδάμ, επίκουρη καθηγήτρια στο τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του ΔΠΘ, μέλος ΣΕΠ στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία» του ΕΑΠ, μέλος του συλλόγου IUS Cooperativum και του σωματείου «Εκπαιδευτική Πλατφόρμα ΚΑΛΟ // kalomathe.gr»

 

Κομβική σχετικά με τις δημόσιες πολιτικές για την ΚΑΛΟ είναι η έννοια της συνδιαμόρφωσης, και δη της δημοκρατικής συνδιαμόρφωσης, κάτι που σημαίνει συμμετοχή των ενδιαφερόμενων από την αρχή της διαδικασίας. Πώς συνδιαμορφώθηκε λοιπόν το μοντέλο νόμου-πλαίσιου για τους συνεταιρισμούς στην Ελλάδα; ● Ακολουθήθηκε καταρχήν μια στρατηγική για να μπορέσει να ξεκινήσει η διαδικασία: ένα υποκείμενο πήρε την πρωτοβουλία, υπήρξαν πόροι και υποστηρικτικοί φορείς (μεταξύ των οποίων το Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ), έγινε αποτύπωση του προβλήματος (καίρια η σημασία της μελέτης της Ιφιγένειας Δουβίτσα για τον κατακερματισμό της συνεταιριστικής νομοθεσίας), επικοινωνήθηκαν τα συμπεράσματα της μελέτης (στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας του 2019), υπήρξε δέσμευση για συλλογική επεξεργασία και έγινε συγκρότηση ομάδας εργασίας. ● Στη συνέχεια είχαμε την κατ’ εξοχήν διαδικασία χρησιμοποιώντας μια σειρά από καλές πρακτικές: συζήτηση πάνω σε προσχέδια, αλλεπάλληλες συναντήσεις, χρήση εργαλείων για διευκόλυνση της συμμετοχής, δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης. ● Καθ’ όλη τη διάρκεια υπήρξαν πολλές προκλήσεις και εμπόδια: θεσμικοί εκπρόσωποι δυσκολεύονταν να συμμετέχουν σε ανεπίσημες συναντήσεις λόγω έλλειψης αρμοδιότητας, κάποιοι για ιδεολογικούς λόγους δεν ήθελαν να συνδεθούν με το Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας και έτσι δημιουργήθηκε το Παρατηρητήριο Εξελίξεων για τους Συνεταιρισμούς και την ΚΑΛΟ ως όχημα κοινής αποδοχής, πολλοί εκπρόσωποι από τις ενώσεις συνεταιρισμών καταπονημένοι από την εργασία και καθημερινότητά τους δυσκολεύονταν να διατηρήσουν το ενδιαφέρον και τη δέσμευσή τους στη διαδικασία, οι συναντήσεις ήταν συχνά μεγάλης διάρκειας, έπρεπε να βρεθεί ισορροπία ανάμεσα στην καταγραφή των διαφωνιών και στην υπέρβασή τους ώστε να μη μετατραπούν σε μόνιμο εμπόδιο για τη συνέχιση της διαδικασίας. ● Οι προκλήσεις από εδώ και πέρα είναι: με ποια εργαλεία θα γίνει προσβάσιμη η πρόταση στους ενδιαφερόμενους και στις ενδιαφερόμενες, πώς θα επικοινωνηθεί η προεργασία που έχει γίνει, πώς θα είναι κατανοητή η ορολογία, πώς θα ενσωματωθούν τα σχόλια και οι συζητήσεις στο τελικό κείμενο, και βέβαια πώς θα πιεστούν οι θεσμικοί εκπρόσωποι να ακούσουν και να πάρουν υπόψη το αποτέλεσμα της διαβούλευσης.

Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ 2021 #15 Η ανάγκη της ενοποίησης του συνεταιριστικού δικαίου - Ιφιγένεια Δουβίτσα - Heinrich Boell Foundation - Office Thessaloniki

video-thumbnail Watch on YouTube

#15 Η ανάγκη της ενοποίησης του συνεταιριστικού δικαίου στην Ελλάδα

Περιγραφή

Φθινοπωρινό Σχολείο για το Συνεταιριστικό Δίκαιο και τις Δημόσιες Πολιτικές «Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ» 2021

 

Θεματική Ε’: Προβλήματα της κατακερματισμένης συνεταιριστικής νομοθεσίας στην Ελλάδα

Τίτλος εισήγησης: Η ανάγκη της ενοποίησης του συνεταιριστικού δικαίου στην Ελλάδα

Εισηγήτρια: Ιφιγένεια Δουβίτσα, δρ Συνεταιριστικού Δικαίου ΔΠΘ, μέλος ΣΕΠ στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία» του ΕΑΠ

 

Το ελληνικό τοπίο σήμερα είναι κατακερματισμένο, δαιδαλώδες και συνεχώς μεταβαλλόμενο. Από έναν γενικό νόμο περάσαμε σε ειδικούς νόμους, που οδήγησαν στον κατακερματισμό όχι μόνο της συνεταιριστικής νομοθεσίας αλλά και της ίδιας της συνεταιριστικής ταυτότητας. Υπάρχουν πολλές αποκλίσεις μεταξύ αυτών των ειδικών νόμων: 1. Πλήθος ειδικών ορισμών (απουσία κοινού ορισμού). 2. Κατηγοριοποίηση (εμπόδιο στην ανάπτυξη δραστηριοτήτων). 3. Διαφορετικές προθεσμίες σύστασης (άνιση μεταχείριση). 4. Διαφορετικές αρχές για την εποπτεία (αδυναμία συνολικής στατιστικής καταγραφής). 5. Σύσταση δευτεροβάθμιων και τριτοβάθμιων συνεταιριστικών οργανώσεων μόνο μεταξύ ομοειδών συνεταιρισμών (εμπόδια στη διασυνεταιριστική συνεργασία και στη δημιουργία ενός πανελλήνιου φορέα εκπροσώπησης). 6. Διανομή κερδών, πλεονασμάτων, εναπομένοντος υπολοίπου μετά την εκκαθάριση (άλλα ισχύουν εδώ κι άλλα εκεί, άρα γίνεται ισομορφισμός με τις ανώνυμες εταιρείες). Ο κατακερματισμός από το νομικό μεταφέρεται στο ίδιο το συνεταιριστικό τοπίο: αβεβαιότητα, ανασφάλεια, αλλαγές καταστατικών, σύγχυση, άνιση μεταχείριση, απουσία συνεργασίας μεταξύ τους, ανταγωνισμός. Σε αντίθεση με όλα αυτά, οι άλλες επιχειρήσεις, όπως π.χ. οι ανώνυμες εταιρείες, έχουν διαφορετική νομοθετική μεταχείριση: Συγκεκριμένα, η νομοθεσία εκεί περιέχει μόνο γενικές διατάξεις (και μόνο κατ’ εξαίρεση ειδικές), οι σχετικοί νόμοι αλλάζουν με πολύ αργό ρυθμό (σε αντίθεση με τους συνεταιριστικούς), ενώ υπάρχει τάξη και ενιαίο μητρώο (ενώ στους συνεταιρισμούς έχουμε πολλά ειδικά μητρώα και δεν έχουμε ιδέα για το μέγεθος του τομέα). Σίγουρα όλα αυτά δεν συμβαίνουν μόνο στην Ελλάδα, ωστόσο βρισκόμαστε στη μειοψηφία των χωρών με τα περισσότερα προβλήματα. Η διεθνής εμπειρία λέει πως ο γενικός συνεταιριστικός νόμος είναι το συνηθέστερο μοντέλο αλλά και αυτό που προκρίνεται από μια σειρά φορέων. Παραδόξως μέσα στους ελληνικούς ειδικούς νόμους υπάρχουν όχι μόνο αποκλίσεις αλλά και πολλές συγκλίσεις ως προς τη δομή ή και τη διατύπωση, που θα μπορούσαν να είναι η μαγιά ενός ενιαίου νόμου. Συμπερασματικά: Ο κατακερματισμός της συνεταιριστικής νομοθεσίας 1. δεν απαντάται με την ίδια έκταση-ένταση σε άλλες εταιρείες 2. δεν είναι ούτε αναγκαίος ούτε ωφέλιμος για τους συνεταιρισμούς. Απάντηση είναι η θέσπιση ενός γενικού συνεταιριστικού νόμου.

Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ 2021 #14 Ελληνικοί αστικοί συνεταιρισμοί - Δημοσθένης Κασσαβέτης - Heinrich Boell Foundation - Office Thessaloniki

video-thumbnail Watch on YouTube

#14 Ελληνικοί αστικοί συνεταιρισμοί

Περιγραφή

Φθινοπωρινό Σχολείο για το Συνεταιριστικό Δίκαιο και τις Δημόσιες Πολιτικές «Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ» 2021

 

Θεματική Ε’: Προβλήματα της κατακερματισμένης συνεταιριστικής νομοθεσίας στην Ελλάδα

Τίτλος εισήγησης: Ελληνικοί αστικοί συνεταιρισμοί

Εισηγητής: Δημοσθένης Κασσαβέτης, αναπληρωτής καθηγητής στο τμήμα Νομικής του ΔΠΘ

 

Αν οι συνεταιρισμοί ιδρύθηκαν στα μέσα του 19ου αιώνα για να σώσουν εκείνους που περιθωριοποιούνταν από τη βιομηχανική επανάσταση, τότε και σήμερα, στις συνθήκες της παγκοσμιοποίησης με τον αδυσώπητο ανταγωνισμό, τα κράτη πρέπει να δώσουν μεγάλο βάρος στους συνεταιρισμούς και τη σχετική νομοθεσία, καθώς μάλιστα η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι σε περιόδους κρίσης οι μόνες επιχειρήσεις που διασώζονται είναι οι συνεταιριστικές. Αντί για αυτό, στην Ελλάδα έχουμε 6-7 νόμους μόνο για τους αστικούς συνεταιρισμούς. Πίσω απ’ αυτά υπάρχει άποψη: να διαλυθούν οι συνεταιρισμοί ή να μετατραπούν σε καπιταλιστικές κερδοσκοπικές εταιρείες με σκοπό ενδεχομένως ακόμη και το πλιάτσικο της περιουσίας τους (κάτι που επιχειρείται ήδη με τους αγροτικούς συνεταιρισμούς). Κάτι που χρειάζεται είναι η ενιαία νομοθεσία, η οποία επιβάλλεται καταρχήν λόγω της κοινής ιδεολογίας των συνεταιριστικών επιχειρήσεων (παγκόσμιες συνεταιριστικές αρχές), λόγω του κοινού σκοπού τους (εξυπηρέτηση των μελών τους), λόγω του κοινού τρόπου με τον οποίο οργανώνονται για να πετύχουν τον σκοπό τους, και λόγω της συγκέντρωσης και ενιαίας παρουσίασης των δυνάμεων σε όλες τις κρατικές δομές. Αντίθετα, αυτό που συνέβη είναι ότι μετά τη μεταπολίτευση άρχισαν να γίνονται ξεχωριστοί νόμοι για κάθε επιμέρους τομέα, καθιστώντας τον ευάλωτο και αδύναμο. Τα κόμματα δυστυχώς έχουν άγνοια όλων αυτών των ζητημάτων, με αποτέλεσμα να μην καταλαβαίνουν την αναγκαιότητα των προτάσεων που γίνονται.

Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ 2021 #13 Ελληνικοί αγροτικοί συνεταιρισμοί - Άννα Μητροπούλου - Heinrich Boell Foundation - Office Thessaloniki

video-thumbnail Watch on YouTube

#13 Ελληνικοί αγροτικοί συνεταιρισμοί

Περιγραφή

Φθινοπωρινό Σχολείο για το Συνεταιριστικό Δίκαιο και τις Δημόσιες Πολιτικές «Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ» 2021

 

Θεματική Ε’: Προβλήματα της κατακερματισμένης συνεταιριστικής νομοθεσίας στην Ελλάδα

Τίτλος εισήγησης: Ελληνικοί αγροτικοί συνεταιρισμοί

Εισηγήτρια: Άννα Μητροπούλου, νομική σύμβoυλος πρώην ΠΑΣΕΓΕΣ

 

Οι ελληνικοί αγροτικοί συνεταιρισμοί σήμερα δυστυχώς λειτουργούν περισσότερο σαν εταιρικά κεφαλαιουχικά σχήματα και όχι σαν συνεταιρισμοί με τη νομική και ουσιαστική έννοια του όρου – μόνη εξαίρεση είναι οι αναγκαστικοί συνεταιρισμοί. Ο θεσμός στην Ελλάδα παρουσιάζει πολύ μεγάλη κρίση από το 1981 και εξής. Η αιτία της κατάρρευσης του συνεταιριστικού κινήματος είναι ότι έχουμε απομακρυνθεί από τις συνεταιριστικές αρχές και αξίες. Δύο βασικά προβλήματα είναι ο ισομορφισμός, δηλαδή η εξομοίωση των συνεταιριστικών σχημάτων με τις υπόλοιπες κερδοσκοπικές επιχειρήσεις, και η πολυνομία. Συγκεκριμένα, από τη μεταπολίτευση έως σήμερα έχουμε οκτώ διαφορετικούς νόμους, από τους οποίος ο ένας αναιρεί τον άλλο. Ειδικά ο τελευταίος νόμος του 2020 αποτελεί πραγματική οπισθοδρόμηση, είναι γεμάτος αντιφάσεις και καταργεί τις συνεταιριστικές αξίες από τον ορισμό του συνεταιρισμού. Οι συντάκτες των περισσότερων νόμων προδήλως δεν γνωρίζουν τη λειτουργία του θεσμού. Στη χώρα μας παρουσιάζεται μια πρωτοφανής υστέρηση στο θέμα της συνεταιριστικής συνεργασίας σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο. Οι ίδιοι οι αγρότες έχουν ταυτίσει τον θεσμό με την έννοια της κακοδιαχείρισης και ουσιαστικά δεν γνωρίζουν τον θεσμό, αφού η συνεταιριστική τους εκπαίδευση διεκόπη οριστικά. Κι αυτό είναι ιδιαίτερα λυπηρό, καθώς η οργάνωση των αγροτών σε συνεταιρισμούς είναι conditio sine qua non για την ύπαρξή τους, για τις κοινότητές τους, για τον πολιτισμό τους, αλλά και για την εθνική οικονομία.

Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ 2021 #12 Ελληνικές συνεταιριστικές τράπεζες - Ευμορφία Τζίβα - Heinrich Boell Foundation - Office Thessaloniki

video-thumbnail Watch on YouTube

#12 Ελληνικές συνεταιριστικές τράπεζες

Περιγραφή

Φθινοπωρινό Σχολείο για το Συνεταιριστικό Δίκαιο και τις Δημόσιες Πολιτικές «Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ» 2021

 

Θεματική Ε’: Προβλήματα της κατακερματισμένης συνεταιριστικής νομοθεσίας στην Ελλάδα

Τίτλος εισήγησης: Ελληνικές συνεταιριστικές τράπεζες

Εισηγήτρια: Ευμορφία Τζίβα, καθηγήτρια στον Τομέα Εμπορικού και Οικονομικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ

 

Οι συνεταιριστικές τράπεζες είναι συγχρόνως πιστωτικά ιδρύματα και συνεταιρισμοί, κάτι που ήδη αποτελεί μια αντίφαση, καθώς πατούν με το ένα πόδι στην κερδοσκοπία και με το άλλο στην κοινωνική οικονομία. Ο θεσμός δεν έχει λειτουργήσει επιτυχώς, γιατί δεν μπόρεσε να επιτελέσει ούτε τον έναν ούτε τον άλλο ρόλο. Ήδη στον νόμο του 1986 παρατηρούνται σημαντικές στρεβλώσεις, όπως η δυνατότητα ετεροδιοίκησης, σε αντίθεση με μία βασική συνεταιριστική αρχή, την αυτοδιοίκηση. Τις τράπεζες αυτές τις αντιμετωπίζουμε όπως τις υπόλοιπες κερδοσκοπικές τράπεζες, αλλά χωρίς να τους δίνουμε και τα μέσα να τις ανταγωνιστούν. Χαρακτηριστικό είναι ότι πρόκειται για τις μόνες τράπεζες που δεν ανακεφαλαιοποιήθηκαν. Όταν κινδύνευσαν όλες οι τράπεζες, μέσα σε ένα συνεταιριστικό πλαίσιο μπήκαν εμβόλιμες ρυθμίσεις κεφαλαιουχικού χαρακτήρα, εντελώς ασύνδετες μεταξύ τους, ώστε οι τράπεζες αυτές να σωθούν μόνες τους, χωρίς κρατική παρέμβαση. Έτσι όμως όχι μόνο δεν επετεύχθη ο σκοπός αυτός, αλλά αλλοιώσαμε τελείως την έννοια του συνεταιρισμού, που είναι ο πυρήνας της κοινωνικής οικονομίας. Το αποτέλεσμα είναι να συρρικνώνονται συνεχώς και ο αριθμός τους να μειώνεται.

Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ 2021 #11 Γενικός συνεταιριστικός νόμος Γαλλίας - David Hiez - Heinrich Boell Foundation - Office Thessaloniki

video-thumbnail Watch on YouTube

#11 Γενικός συνεταιριστικός νόμος Γαλλίας

Περιγραφή

Φθινοπωρινό Σχολείο για το Συνεταιριστικό Δίκαιο και τις Δημόσιες Πολιτικές «Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ» 2021

 

Θεματική Δ’: Εναρμόνιση και ενοποίηση της συνεταιριστικής νομοθεσίας. Προβλήματα, προκλήσεις και επιτυχή παραδείγματα (Μάλτα, Γαλλία, Πορτογαλία)

Τίτλος εισήγησης: Γενικός συνεταιριστικός νόμος Γαλλίας

Εισηγητής: David Hiez, καθηγητής Αστικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο του Λουξεμβούργου

 

Το συνεταιριστικό κίνημα στη Γαλλία είναι ισχυρό και γι’ αυτό ο συνεταιριστικός νόμος δεν είναι πολύ αρνητικός. Ωστόσο υποφέρει από έναν διπλό κατακερματισμό: 1. Υπάρχει σύγχυση μεταξύ συνεταιρισμών και εταιρειών, καθώς ο νόμος για τις εταιρείες διεισδύει και επηρεάζει τον συνεταιριστικό νόμο (οπωσδήποτε όχι καταλυτικά). Αυτό έχει νομικές συνέπειες, π.χ. σε περιπτώσεις ακυρότητας αποφάσεων, η οποία γίνεται βάσει του εταιρικού και όχι του συνεταιριστικού νόμου 2. Πολλαπλασιάζονται οι ειδικοί νόμοι ή οι ειδικές διατάξεις. Αυτό έχει μια πολύ σοβαρή θεσμική-συμβολική συνέπεια, ότι κάθε συνεταιρισμός νιώθει πολύ κοντά στους ομοειδείς αλλά καθόλου κοντά στα άλλα είδη συνεταιρισμών. Έτσι, ένα είδος συνεταιρισμών, π.χ. οι αγροτικοί, μπορεί να διαθέτει μεγάλη δύναμη, αλλά η ομοσπονδία όλων των συνεταιρισμών είναι ανίσχυρη, κι αυτό φυσικά αποδυναμώνει τις συνολικές διεκδικήσεις. Το συμπέρασμα είναι πως οι ειδικοί νόμοι είναι μεν χρήσιμοι γιατί διευθετούν επιμέρους ζητήματα, αλλά πρέπει να γίνονται περιορισμένα και μόνο όπου είναι απαραίτητοι. Ένα άλλο συμπέρασμα είναι πως ο κατακερματισμός κάνει τους ειδικούς νόμους ευάλωτους σε πολιτικές επιθέσεις. Το μόνο καταφύγιο λοιπόν είναι η εναρμόνιση και ο γενικός νόμος.

Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ 2021 #10 Συνεταιριστικός κώδικας Πορτογαλίας - Deolinda Meira - Heinrich Boell Foundation - Office Thessaloniki

video-thumbnail Watch on YouTube

#10 Συνεταιριστικός κώδικας Πορτογαλίας

Περιγραφή

Φθινοπωρινό Σχολείο για το Συνεταιριστικό Δίκαιο και τις Δημόσιες Πολιτικές «Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ» 2021

 

Θεματική Δ’: Εναρμόνιση και ενοποίηση της συνεταιριστικής νομοθεσίας. Προβλήματα, προκλήσεις και επιτυχή παραδείγματα (Μάλτα, Γαλλία, Πορτογαλία)

Τίτλος εισήγησης: Συνεταιριστικός κώδικας Πορτογαλίας

Εισηγήτρια: Deolinda Meira, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πολυτεχνείο του Πόρτο / Σχολή Λογιστικής και Επιχειρήσεων του Πόρτο (ISCAP), διευθύντρια του Μεταπτυχιακού Προγράμματος «Διαχείριση και νομικό-επιχειρηματικό καθεστώς της κοινωνικής οικονομίας», ερευνήτρια στο Κέντρο Κοινωνικών και Οργανωτικών Σπουδών του Πολυτεχνείου του Πόρτο (CEOS.PP), υπεύθυνη ερευνητικής ομάδας για την κοινωνική οικονομία

 

Ο συνεταιριστικός κώδικας της Πορτογαλίας ομαδοποιεί τις νομικές διατάξεις που ρυθμίζουν τους συνεταιρισμούς, ανεξάρτητα από τον κλάδο τους. Το ίδιο το Σύνταγμα της χώρας αναγνωρίζει στους συνεταιρισμούς ξεχωριστό νομικό καθεστώς δίνοντας και έναν ενιαίο ορισμό. Επίσης κάνει σαφή αναφορά στην προστασία του τρίτου τομέα (συνεταιριστικός και κοινωνικός τομέας) και στη συνύπαρξή του με τους άλλους δύο (δημόσιος και ιδιωτικός τομέας). Στην Πορτογαλία η σήμανση των συνεταιριστικών επιχειρήσεων με τον όρο «συνεταιρισμός» στον τίτλο τους είναι υποχρεωτική και αντίστοιχα δεν επιτρέπεται σε άλλες εταιρείες να χρησιμοποιούν αυτό τον όρο. Ο κώδικας δέχεται να υπάρχουν σε έναν συνεταιρισμό επενδυτές (επενδυτικά μέλη), ωστόσο περιορίζει τον ρόλο τους σε συμφωνία με τις συνεταιριστικές αρχές και τον δημοκρατικό έλεγχο του συνεταιρισμού. Η αρχή «μία ψήφος ανά συνεταιριστή» τηρείται γενικά, καθώς δικαιολογείται μόνο ως εξαίρεση και πάλι όχι παντού και με διάφορους περιορισμούς. Ο κώδικας γενικά ρυθμίζει τα σχετικά με τους συνεταιρισμούς έχοντας δύο έγνοιες: να διατηρήσει τη συνεταιριστική ταυτότητα επιτρέποντας τη συνεταιριστική επιχειρηματικότητα αλλά και τη χρηματοδότηση.

Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ 2021 #9 Εναρμόνιση και ενοποίηση της συνεταιριστικής νομοθεσίας; - Henrý Hagen - Heinrich Boell Foundation - Office Thessaloniki

video-thumbnail Watch on YouTube

#9 Εναρμόνιση και ενοποίηση της συνεταιριστικής νομοθεσίας;

Περιγραφή

Φθινοπωρινό Σχολείο για το Συνεταιριστικό Δίκαιο και τις Δημόσιες Πολιτικές «Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ» 2021

 

Θεματική Δ’: Εναρμόνιση και ενοποίηση της συνεταιριστικής νομοθεσίας. Προβλήματα, προκλήσεις και επιτυχή παραδείγματα (Μάλτα, Γαλλία, Πορτογαλία)

Τίτλος εισήγησης: Εναρμόνιση και ενοποίηση της συνεταιριστικής νομοθεσίας;

Εισηγητής: Henrý Hagen, ομότιμος καθηγητής Συγκριτικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι, σύμβουλος πολιτικής και συνεταιριστικής νομοθεσίας σε 40 και πλέον χώρες, επικεφαλής της συνεταιριστικής υπηρεσίας του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (ILO) από το 2007

 

Η εναρμόνιση της συνεταιριστικής νομοθεσίας μπορεί να είναι δύο ειδών: 1. διεθνής, δηλαδή εναρμόνιση των διάφορων εθνικών γενικών νόμων σε έναν διεθνή γενικό νόμο (που να αφορά όλον τον πλανήτη ή έστω μεγάλες περιφερειακές περιοχές), 2. ενδοεθνική, δηλαδή εναρμόνιση γενικών νόμων σε εθνικό επίπεδο. Το κίνητρο της εναρμόνισης μπορεί να είναι είτε οικονομικό (με σκοπό να δημιουργήσει μεγαλύτερο επιχειρηματικό χώρο) είτε πολιτικό (σε πολλές περιπτώσεις έχει συνδεθεί με την αποαποικιοποίηση). Σημασία έχει επίσης ο τρόπος και ο βαθμός εναρμόνισης, που δεν είναι πάντοτε ο ίδιος. Η διαδικασία της εναρμόνισης μπορεί να έχει διαφορετικές αφετηρίες. Π.χ., στην ΕΕ ένας κανονισμός περιορισμένου σκοπού για τα καταστατικά των συνεταιρισμών έχει λειτουργήσει ενοποιητικά για τους νόμους διαφόρων κρατών-μελών. Επίσης τα κράτη-μέλη της ICA (International Cooperative Alliance) τείνουν να εναρμονίζουν τους νόμους τους με τους ορισμούς και τις οδηγίες του διεθνούς φορέα. Ακόμη, τα εθνικά συντάγματα, που επηρεάζουν καταλυτικά τη νομοθεσία, μπορούν να παίξουν έναν ενοποιητικό ρόλο. Γενικά, παρόλο που υπάρχει το επιχείρημα για «τη δικτατορία του ενιαίου και τη δημοκρατία του πολλαπλού», αυτό που προκρίνεται είναι ο ένας διεθνής νόμος. Ένα αντεπιχείρημα λέει πως ένας διεθνής νόμος δεν μπορεί να καλύψει όλες τις ειδικές περιπτώσεις. Αυτές όμως θα μπορούσαν να καλύπτονται από εξειδικεύσεις του νόμου, οδηγίες κλπ. Και βέβαια χρειάζεται προσοχή στην εφαρμογή αυτού του γενικού νόμου. Γιατί αν υπάρχουν πολλοί φορείς υλοποίησης (π.χ. 4-5 διαφορετικά υπουργεία), θα μπορούσαμε να οδηγηθούμε και πάλι σε διαφορετικές ερμηνείες του νόμου, άρα και πάλι σε έναν κατακερματισμό. Όσον αφορά ειδικά την Ελλάδα, η οποία δεν διαθέτει γενικό νόμο, μπορεί να αξιοποιήσει αυτή την παγκόσμια τάση για ενοποίηση και να προχωρήσει σε εναρμόνιση των ειδικών/κλαδικών νόμων της.

Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ 2021 #8 Εργαστήριο εμπνευσμένο από τα Πάρκα Ανοιχτής Τεχνολογίας - Άλεξ Παζαΐτης - Heinrich Boell Foundation - Office Thessaloniki

video-thumbnail Watch on YouTube

#8 Εργαστήριο εμπνευσμένο από τα Πάρκα Ανοιχτής Τεχνολογίας

Περιγραφή

Φθινοπωρινό Σχολείο για το Συνεταιριστικό Δίκαιο και τις Δημόσιες Πολιτικές «Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ» 2021

 

Θεματική Γ’: Δημόσιες συμβάσεις κοινωνικής αναφοράς και προγραμματικές συμβάσεις στην τοπική κλίμακα

Τίτλος εισήγησης: Εργαστήριο εμπνευσμένο από τα Πάρκα Ανοιχτής Τεχνολογίας

Εισηγητής: Άλεξ Παζαΐτης, ερευνητής, μέλος της διεπιστημονικής ερευνητικής κολεκτίβας P2P Lab

 

Η ανοιχτή τεχνολογία βασίζεται στην ανοιχτή γνώση, τον ανοιχτό κώδικα και τον ανοιχτό σχεδιασμό, δεν περιορίζεται δηλαδή από αποκλειστικά δικαιώματα πνευματικής δημιουργίας. Η πρόταση είναι αντί για πάρκα υψηλής να δημιουργηθούν πάρκα ανοιχτής τεχνολογίας, δηλαδή χώροι που να αξιοποιούν τις δυνατότητες της ανοιχτής τεχνολογίας, έτσι ώστε να παράγεται νέα τεχνολογία που θα καλύπτει κυρίως τοπικές ανάγκες. Με άλλα λόγια, δημόσιες υποδομές που να προωθούν τη διάχυση της γνώσης τοπικά, να δημιουργούν συνέργειες, να έχουν αντίκτυπο στην τοπική οικονομία και να επιχειρούν εναλλακτικά μοντέλα σχετικά με την τεχνολογία και την επιχειρηματικότητα. Θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν κοινόχρηστα γραφεία και εργαστήρια κατασκευών, να παρέχουν προνόμια σε φορείς που δουλεύουν με ανοιχτές τεχνολογίες και σε συμμετοχικά σχήματα, να προωθούνται συνεργασίες μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, να ενισχύονται κοινοτικά σχήματα καθαρής ενέργειας, και βέβαια να γίνεται σύνδεση με την ευρύτερη τοπική κοινωνία. Επαναλαμβάνοντας και εμβαθύνοντας όσα είπε στην εισήγησή του για τα Πάρκα Ανοιχτής Τεχνολογίας, ο Άλεξ Παζαΐτης κάνει εδώ μια κατατοπιστική εισαγωγή σε ένα ενδιαφέρον εργαστήριο, όπου οι συμμετέχοντες και συμμετέχουσες δούλεψαν σε ομάδες κάποια φανταστικά παραδείγματα, τα οποία όμως θα μπορούσαν να είναι πραγματικά σενάρια. Διευκόλυνση εργαστηρίου: Άλεξ Παζαΐτης, Βαλάντης Καραγιάννης και Κατερίνα Κόλλια (μέλη του Πανελληνίου Συλλόγου Φοιτητών/-τριών & Αποφοίτων του ΜΠΣ ΚΑΛΟ του ΕΑΠ), Γιώργος Μελισσουργός (συντονιστής προγραμμάτων ΚΑΛΟ Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ Γραφείο Θεσσαλονίκης - Ελλάδα, μέλος του σωματείου «Εκπαιδευτική Πλατφόρμα ΚΑΛΟ // kalomathe.gr» και του Πανελληνίου Συλλόγου Φοιτητών/-τριών & Αποφοίτων του ΜΠΣ ΚΑΛΟ του ΕΑΠ).

© Heinrich-Böll-Stiftung e.V.
Schumannstraße 8
10117 Berlin
T +49 (30) 285 34-0
F +49 (30) 285 34-109
www.boell.de
info@boell.de