Εκδήλωση

Φθινοπωρινό Σχολείο για το Συνεταιριστικό Δίκαιο και τις Δημόσιες Πολιτικές «Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ» 2021

Θεματική Β’: Εξετάζοντας επιτυχή διεθνή και εγχώρια παραδείγματα δημόσιων πολιτικών

Τίτλος εισήγησης: Συμμετοχικός δημοτικός προϋπολογισμός

Εισηγήτρια: Γεωργία Μπεκριδάκη, κοινωνιολόγος, μέλος Dock - Συνεργατικός Χώρος ΚΑΛΟ, μέλος του σωματείου «Εκπαιδευτική Πλατφόρμα ΚΑΛΟ // kalomathe.gr»

Ο συμμετοχικός δημοτικός προϋπολογισμός είναι μια διαδικασία που δίνει τη δυνατότητα στους πολίτες να διαδραματίσουν αποφασιστικό ρόλο για την κατανομή μέρους του διαθέσιμου προϋπολογισμού ενός δήμου. Ξεκίνησε από το Πόρτο Αλέγκρε της Βραζιλίας το 1989 και υπολογίζεται πως στην Ευρώπη από το 2000 ως σήμερα περίπου 4.500 πόλεις ή συνοικίες τον εφαρμόζουν με κάποιον τρόπο. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει τίποτε γραπτό ως τεκμηρίωση, υπάρχουν όμως πρακτικές. Από την περίοδο 2000-2006 υπάρχουν λίγες αναφορές για πειραματικές εφαρμογές στους δήμους Αγίας Παρασκευής, Καισαριανής και Κορυδαλλού. Από το 2015 ο συμμετοχικός δημοτικός προϋπολογισμός εφαρμόζεται στον δήμο Κηφισιάς, με τη δημιουργία συνοικιακών συμβουλίων που συνεδριάζουν 3-4 φορές τον χρόνο και διαχειρίζονται 450.000 ευρώ. Από το 2017 εφαρμόζεται και στα Ιωάννινα, όπου γίνεται στην αρχή ηλεκτρονική κατάθεση προτάσεων και κατόπιν διαβούλευση. Οι πολίτες διαχειρίζονταν στην αρχή ένα ποσό 200.000 ευρώ, το οποίο σήμερα είναι το διπλάσιο. Στη διαδικασία αυτή συνυπάρχουν διάφορα μέσα άσκησης πολιτικής, τόσο θεσμικά (δήμοι, δημοτικά συμβούλια) όσο και εξωθεσμικά (κοινωνία πολιτών, μεμονωμένα άτομα). Οι πολίτες διαχειρίζονται υλικούς πόρους, ενώ εμπλέκονται από το πολύ αρχικό στάδιο και για μεγάλο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα να ενδυναμώνονται ως προς την κουλτούρα παρέμβασης στα κοινά. Βασικός σκοπός είναι η εμπλοκή των μη προνομιούχων. Το δίδαγμα από τη μέχρι τώρα εμπειρία είναι ότι απαιτούνται: χρόνος και επιμονή, συνέχεια στις πολιτικές των δήμων, υποστηρικτικός μηχανισμός υλοποίησης, δημιουργία θεσμών και εργαλείων.

Φθινοπωρινό Σχολείο για το Συνεταιριστικό Δίκαιο και τις Δημόσιες Πολιτικές «Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ» 2021

Θεματική Β’: Εξετάζοντας επιτυχή διεθνή και εγχώρια παραδείγματα δημόσιων πολιτικών

Τίτλος εισήγησης: Social Rental Agency στη Θεσσαλονίκη

Εισηγητής: Ανδρέας Καραδάκης, Αυτοτελές Τμήμα Επιχειρησιακού Σχεδιασμού και Παρακολούθησης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων του Δήμου Θεσσαλονίκης

Στην Ελλάδα δεν έχουμε παράδοση στην κοινωνική κατοικία. Η στέγαση θεωρούνταν ιδιωτική υπόθεση και η στεγαστική πολιτική ήταν ανύπαρκτη στον δημόσιο διάλογο. Τώρα ωστόσο έχει αναδυθεί μια σειρά προβλημάτων για τους πολίτες, όπως πλειστηριασμοί, υψηλά ενοίκια, γερασμένο κτιριακό απόθεμα, αλλά και μια σειρά αστικών προκλήσεων, όπως παρακμή και εγκατάλειψη γειτονιών, πληθυσμιακή συρρίκνωση του κέντρου των πόλεων, απαξίωση κτιριακού αποθέματος, μείωση οικοδομικής δραστηριότητας, ενεργειακή φτώχεια. Η τοπική αυτοδιοίκηση θα μπορούσε να παίξει κομβικό ρόλο, αλλά δεν έχει ούτε απόθεμα κτιρίων για διαχείριση ούτε τη σχετική αρμοδιότητα. Ο δήμος Θεσσαλονίκης, στον οποίο υπάρχουν όλα τα παραπάνω προβλήματα, επιθυμώντας μια ισόρροπη αστική ανάπτυξη αναγνώρισε την ανάγκη για δομικές παρεμβάσεις, καινοτόμες προσεγγίσεις και τοπικά σχεδιασμένες λύσεις. Έχοντας ως επιχειρησιακό βραχίονα τον αναπτυξιακό οργανισμό του δήμου (ΜΑΘ ΑΕ/ΑΟΤΑ), προχώρησε στον σχεδιασμό έρευνας πεδίου στην αγορά κατοικίας, σε αξιοποίηση εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων και σε συνεργασία με ποικίλους φορείς χρηματοδότησης. Στόχος είναι η λειτουργία ενός Φορέα Παροχής Κοινωνικής Κατοικίας, μέσω της δημιουργίας μιας δεξαμενής ακινήτων από το αναξιοποίητο κτιριακό απόθεμα εντός του δήμου. Συγκεκριμένα, ο Φορέας θα παρέχει στους ιδιοκτήτες διάφορα κίνητρα (όπως: εγγύηση καταβολής ενοικίου, ανακαίνιση, ενεργειακή αναβάθμιση, διαχείριση ακινήτου) ώστε να του παραχωρήσουν μακροχρόνια τα ακίνητά τους με χαμηλό μίσθωμα. Αυτά στη συνέχεια θα τα διαθέτει σε κοινωνικά ευάλωτες ομάδες σε προσιτές τιμές. Ορισμένα από τα αναμενόμενα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής είναι: Πρόσβαση σε ασφαλείς, αξιοπρεπείς και βιώσιμες συνθήκες στέγασης, κάτι που είναι ανάγκη και βασικό κοινωνικό δικαίωμα όλων των ανθρώπων - κοινωνική ένταξη των ευάλωτων κοινωνικά ομάδων που βιώνουν ή απειλούνται από τον αποκλεισμό - ανακούφιση μικροϊδιοκτητών και δημόσιων φορέων με αξιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων τους - αναζωογόνηση γειτονιών - ώθηση στον κλάδο της οικοδομικής δραστηριότητας - αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας. Έτσι θα αναδειχθεί η κατοικία ως κοινωνικό δικαίωμα και όχι ως εμπόρευμα.

Φθινοπωρινό Σχολείο για το Συνεταιριστικό Δίκαιο και τις Δημόσιες Πολιτικές «Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ»

Θεματική Β’: Εξετάζοντας επιτυχή διεθνή και εγχώρια παραδείγματα δημόσιων πολιτικών

Τίτλος εισήγησης: Το σχέδιο ενίσχυσης της ΚΑΛΟ στον δήμο Βαρκελώνης

Εισηγητής: Xavier Rubio Cano, υπεύθυνος του τμήματος Κοινωνικής Οικονομίας του Δημοτικού Συμβουλίου της Βαρκελώνης

Η πιο σημαντική στιγμή της Κοινωνικής Αλληλέγγυας Οικονομίας (ΚΑΛΟ) στην Καταλωνία ήταν τα χρόνια πριν από τον εμφύλιο πόλεμο (δεκαετία του 1930), όπου υπήρχαν συνεταιριστικά εργοστάσια όλων των ειδών. Το 1950 οι εργαζόμενοι στην κλωστοϋφαντουργία οργανώθηκαν για να αυτοδιαχειριστούν τα εργοστάσια. Ακόμα και μέχρι το τέλος της δικτατορίας η ΚΑΛΟ επιβίωσε, ιδίως στις αγροτικές περιοχές. Τη δεκαετία του 1980, μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας, ξεκίνησε και πάλι ο παραδοσιακός συνεργατισμός για να διασωθούν οι κλωστοϋφαντουργίες και κάποιες επιχειρήσεις κολεκτιβοποιήθηκαν (με τη νομική μορφή της «εργατικής εταιρείας»). Με την αλλαγή της χιλιετίας, μετά το κοινωνικό φόρουμ στη Γένοβα και στο Πόρτο Αλέγκρε, η διάρθρωση της ΚΑΛΟ αλλάζει και γίνεται μετασχηματιστική. Οι δημόσιες πολιτικές στην Καταλωνία και ίσως και στην Ισπανία χωρίζονται σε πριν και μετά το 2015, οπότε η αριστερά κερδίζει τις τοπικές εκλογές. Η ιδέα είναι ότι η ΚΑΛΟ ξεκινά από τα άτομα και τα εγχειρήματα και δουλειά της δημόσιας διοίκησης είναι να την προωθήσει, να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες και να κινητοποιήσει τους πόρους. Στην Καταλωνία ειδικότερα συζητάμε για έναν νόμο πιο προοδευτικό και μετασχηματιστικό απ’ αυτόν της Ισπανίας που ισχύει μέχρι σήμερα. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο τοπικά, γιατί η ΕΕ δεν πρόκειται να δημιουργήσει ΚΑΛΟ μετασχηματιστική, που να ανταγωνίζεται τον καπιταλισμό και να θέλει να τον υπερβεί. Οι δημόσιες πολιτικές εμβαθύνονται από το 2020 και την κυβέρνηση Podemos-Σοσιαλιστών, με το σχετικό υπουργείο να ονομάζεται Εργασίας και ΚΑΛΟ. Αυτή τη στιγμή η Βαρκελώνη έχει κάνει δύο σχέδια προώθησης της Κοινωνικής Αλληλέγγυας Οικονομίας. Βασική ιδέα είναι τα άτομα και οι επιχειρήσεις ΚΑΛΟ να μπορούν να έχουν τηλεφωνική επικοινωνία, ενέργεια, ρούχα, φαγητό, στέγη, μετακίνηση από την ΚΑΛΟ, έτσι ώστε αυτή να είναι ο τρόπος που οργανώνουμε την οικονομική ζωή μας και να μπορέσουμε να μεταβούμε δίκαια μακριά από τον καπιταλισμό. Για το μέλλον η Βαρκελώνη έχει κάνει μια συμφωνία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, η οποία το 2030 θα έχει μετασχηματιστεί σε σύμφωνο πόλης και θα προβλέπει ότι οι αποφάσεις του δήμου θα υπερβαίνουν τις θητείες των δημοτικών σχημάτων, διασφαλίζοντας τη συνέχειά τους.

Φθινοπωρινό Σχολείο για το Συνεταιριστικό Δίκαιο και τις Δημόσιες Πολιτικές «Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ»

Θεματική B’: Εξετάζοντας επιτυχή διεθνή και εγχώρια παραδείγματα δημόσιων πολιτικών

Τίτλος εισήγησης: Η κοινωνική οικονομία στις πολιτικές της ΕΕ

Εισηγητής: Luigi Martignetti, γενικός γραμματέας του REVES Network (Ευρωπαϊκό Δίκτυο Πόλεων και Περιφερειών για την Κοινωνική Οικονομία)

Η αναγνώριση της κοινωνικής οικονομίας στην Ευρώπη ως μια μορφή επιχειρηματικότητας ισότιμη με άλλες δεν ήταν καθόλου εύκολη υπόθεση. Η διαδικασία αυτή κρατά σχεδόν 30 χρόνια και χτίζεται βήμα βήμα, συχνά με μεγάλα κενά ανάμεσά τους. Τα δέκα μεγάλα ορόσημα σ’ αυτή την πορεία είναι τα εξής:

1997 Luxemburg process: Είναι το πρώτο επίσημο έγγραφο όπου γίνεται αναφορά στην κοινωνική οικονομία.

2001 The Acting Locally for Employment Initiative: Μια πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που κατέγραφε σε ποιους τομείς ακόμη δημιουργούνταν νέες θέσεις εργασίας. Ο μοναδικός τέτοιος τομέας ήταν η κοινωνική οικονομία.

2009 The “Toia” report (από το όνομα της συντάκτριας της αναφοράς Patrizia Toia): Η πρώτη και πολύ σημαντική αναφορά από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

2011 Social Business Initiative (SBI): Πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δημιούργησε τη βάση για τον ευρωπαϊκό ορισμό της κοινωνικής οικονομίας. Δεν ήταν ένας επίσημος ορισμός, αλλά καθόρισε κάποια πολύ βασικά χαρακτηριστικά της ΚΑΛΟ, όπως τον μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα της και τις συμμετοχικές διαδικασίες.

2014 Οδηγία 24/2014/EE: Ο πρώτος επίσημος ορισμός της κοινωνικής οικονομίας από την ΕΕ. Οι σημερινοί εθνικοί νόμοι έχουν σημαντική αναφορά στο ευρωπαϊκό πλαίσιο που τέθηκε τότε.

2015 Συμπεράσματα του Συμβουλίου της ΕΕ για την κοινωνική οικονομία: Τα πρώτα συμπεράσματα που αναφέρονται αποκλειστικά στην κοινωνική οικονομία και στη σημασία τους. Για πρώτη φορά οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών εκφράζουν ομόφωνα την άποψη ότι πρέπει να αναπτύξουν ένα προσαρμοσμένο πλαίσιο για την κοινωνική οικονομία.

2020 Διακήρυξη του Τολέδο: Αποφασίζεται ο οδικός χάρτης για την επόμενη δεκαετία. Μεταξύ άλλων αναγνωρίζεται η ανάγκη να δημιουργηθεί ένα καλύτερο οικοσύστημα για την κοινωνική οικονομία, ενώ σήμερα 21 μέλη (και η Ελλάδα) αποφάσισαν να δημιουργήσουν μια επιτροπή παρακολούθησης των συμπερασμάτων της διακήρυξης αυτής.

2020: Νέα Βιομηχανική Στρατηγική της ΕΕ: Η κοινωνική οικονομία εντάσσεται στη Νέα Βιομηχανική Στρατηγική της ΕΕ (αποτελεί συγκεκριμένα ένα από τα 14 βασικά οικοσυστήματα). Για πρώτη φορά η κοινωνική οικονομία θεωρείται ένα οικοσύστημα καθ’ εαυτό.

2021 Ταμείο Συνοχής: Η κοινωνική οικονομία εντάσσεται στο μεγαλύτερο χρηματοδοτικό πρόγραμμα της ΕΕ.

2021 Σχέδιο Δράσης για την Κοινωνική Οικονομία (SEAP): Υπήρχαν πολλές προσδοκίες από το σχέδιο αυτό, ίσως υπερβολικές, αλλά το γεγονός ότι υπάρχει είναι ίσως πιο σημαντικό από το τι περιλαμβάνει.

Φθινοπωρινό Σχολείο για το Συνεταιριστικό Δίκαιο και τις Δημόσιες Πολιτικές «Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ» 2021

Θεματική Α’: Δημοτισμός και διευκολυντικές δημόσιες πολιτικές σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης

Τίτλος εισήγησης: Δημοτισμός στο Ζάγκρεμπ

Εισηγητής: Mladen Domazet, διευθυντής Έρευνας στο Institute for Political Ecology, Ζάγκρεμπ

Υπάρχει η εντύπωση ότι στην περιοχή της ανατολικής-νοτιοανατολικής Ευρώπης δεν υπάρχει ενδιαφέρον για την οικολογία και τη βιωσιμότητα – τουλάχιστον σε σύγκριση με την υπόλοιπη ήπειρο. Ωστόσο, πολυεπίπεδες έρευνες του Ινστιτούτου Πολιτικής Οικολογίας έδειξαν πως η περιοχή έχει και το όραμα και τις πρακτικές για μια δίκαιη βιωσιμότητα. Ακριβώς αυτή η αξία, στην οποία βασίζονται έτσι κι αλλιώς οι πλατφόρμες του νέου δημοτισμού, αναδείχθηκε στο Ζάγκρεμπ της Κροατίας μέσα από ένα μεγάλο κίνημα πολιτών. Πρόκειται για μια πόλη με έντονα αστικά προβλήματα (ατμοσφαιρική ρύπανση, διαχείριση απορριμμάτων, έλλειψη πράσινων χώρων, εκπαιδευτικά ζητήματα κ.ά.). Παράλληλα, υπάρχει θέμα υποεκπροσώπησης, καθώς δεν υπάρχει εμπιστοσύνη στο αντιπροσωπευτικό σύστημα και η αποχή των ψηφοφόρων είναι μεγάλη. Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον, πριν από τις δημοτικές εκλογές του 2017 εμφανίστηκε ένα νέο σχήμα: ένας μεγάλος συνασπισμός, όπου το κάθε μέρος δεν προωθούσε τα ζητήματα του δικού του ενδιαφέροντος, αλλά όλα μαζί ενώθηκαν κάτω από μια διάθεση για μετασχηματισμό και δίκαιη βιωσιμότητα. Η πλατφόρμα αυτή πήγε πολύ καλά στις εκλογές και έγινε η πιο ενεργή παράταξη της αντιπολίτευσης. Πήγε στις συνοικίες όπου μένει ο κόσμος και όχι στο τουριστικό κέντρο και μέσα από ελκυστικές δράσεις όπως μουσική και χορό έδειξε την επιθυμία να μπορέσουμε να ζήσουμε καλά στις γειτονιές μας. Πριν από τις εκλογές του 2021 κοινοποιήθηκε μια προγραμματική πρόταση και άνοιξε πλατφόρμα διαλόγου όπου οι πολίτες έκαναν τις δικές τους προτάσεις και ιεραρχήθηκαν οι προτεραιότητες. Τελικά ο συνδυασμός αυτός (πράσινος-αριστερός συνασπισμός) κέρδισε τις εκλογές και τώρα έχει ένα πρόγραμμα έξι σημείων (ψηφιακή πόλη, τοπικές διοικήσεις στις γειτονιές, κοινωνικές πολιτικές, εργατικές συνεργασίες, αστικές συγκοινωνίες κλπ.). Δυστυχώς όμως συναντά συνεχώς εμπόδια στην εφαρμογή του προγράμματος αυτού, επειδή έρχεται σε σύγκρουση με συμφέροντα και επειδή αυτός είναι ένας ασυνήθιστος τρόπος να διοικείς μια πόλη...

Φθινοπωρινό Σχολείο για το Συνεταιριστικό Δίκαιο και τις Δημόσιες Πολιτικές «Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ» 2021

Θεματική Α’: Δημοτισμός και διευκολυντικές δημόσιες πολιτικές σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης

Τίτλος εισήγησης: Πάρκα Ανοιχτής Τεχνολογίας

Εισηγητής: Άλεξ Παζαΐτης, ερευνητής, μέλος της διεπιστημονικής ερευνητικής κολεκτίβας P2P Lab

Με αφορμή την εξαγγελία Πάρκου Υψηλής Τεχνολογίας και Έρευνας στα Ιωάννινα, για την οποία δεν γνωρίζει σχεδόν κανείς τίποτε, η διεπιστημονική ερευνητική κολεκτίβα P2P Lab, που εστιάζει στις ανοιχτές τεχνολογίες και στα κοινά, ξεκίνησε μια πρωτοβουλία με στόχο τη δημόσια διαβούλευση προτάσεων για το ποια τεχνολογική ανάπτυξη θέλουμε. Συγκεκριμένα, η υψηλή τεχνολογία αντιπαρατίθεται συνήθως στην ήπια τεχνολογία προβάλλοντας τα πλεονεκτήματά της. Ωστόσο διαθέτει και πολλά μειονεκτήματα, όπως μεγάλο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, πιθανότητα εργασιακής εκμετάλλευσης και παιδικής εργασίας, προσπάθεια ελέγχου των χρηστών, προβλήματα με την απόρριψη των συσκευών κ.ά. Παράλληλα χρησιμοποιεί κλειστές, πατενταρισμένες, ελεγχόμενες και γι’ αυτό συχνά πεπερασμένες τεχνολογίες. Η αντιπρόταση είναι όχι η ήπια, αλλά η ανοιχτή τεχνολογία: μια τεχνολογία που δημιουργείται και διαμοιράζεται δωρεάν, ενώ βελτιώνεται συνεχώς από τους ίδιους τους χρήστες, και η οποία σχεδιάζεται παγκόσμια αλλά εφαρμόζεται τοπικά. Τα πάρκα υψηλής τεχνολογίας δεν αποτελούν ενδεδειγμένες λύσεις, επειδή οι δημόσιες υποδομές θα πρέπει να προωθούν τη διάχυση της γνώσης και την ανάπτυξη ικανοτήτων εκεί όπου βρίσκονται, επειδή η υψηλή τεχνολογία δεν είναι μονόδρομος και επειδή υπάρχει κι άλλο μοντέλο επιχειρείν πέραν της Silicon Valley. Οι οκτώ προτάσεις του P2P Lab για τη λειτουργία πάρκων ανοιχτής τεχνολογίας περιλαμβάνουν τα εξής: 1. Κοινόχρηστα γραφεία (co-working spaces), κάτι που ενδιαφέρει κυρίως επαγγελματίες υψηλής έντασης γνώσης και ψηφιακούς νομάδες. 2. Κοινόχρηστο εργαστήριο κατασκευών (το λεγόμενο makerspace ή fab lab). 3. Συνδιαχείριση των δύο προηγούμενων. 4. Προνόμια σε φορείς που παράγουν ανοιχτές τεχνολογίες. 5. Προνόμια σε φορείς που υιοθετούν συμμετοχικά σχήματα επιχειρείν. 6. Προώθηση συνεργασίας φορέων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. 7. Ενθάρρυνση ανάπτυξης κοινοτικών σχημάτων καθαρής ενέργειας. 8. Προσβασιμότητα και σύνδεση με την ευρύτερη τοπική κοινωνία.

Φθινοπωρινό Σχολείο για το Συνεταιριστικό Δίκαιο και τις Δημόσιες Πολιτικές «Ε-Συν.Νο.Δ.Ο.Σ» 2021

Θεματική Α’: Δημοτισμός και διευκολυντικές δημόσιες πολιτικές σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης

Τίτλος εισήγησης: Δημοτισμός στη Βαρκελώνη, την Μπολόνια και τη Νάπολη

Εισηγητής: Αλέξανδρος Κιουπκιολής, αναπληρωτής καθηγητής Σύγχρονης Πολιτικής Θεωρίας στο ΑΠΘ, επιστημονικός υπεύθυνος και κύριος ερευνητής ενός προγράμματος ERC (Heteropolitics, 2017-2020, heteropolitics.net), μέλος ΣΕΠ στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία» του ΕΑΠ, μέλος του σωματείου «Εκπαιδευτική Πλατφόρμα ΚΑΛΟ // kalomathe.gr»

Τα κινήματα του νέου δημοτισμού, που έχουν αποκτήσει παγκόσμια διάσταση τα τελευταία χρόνια, προέκυψαν από την ολοένα αυξανόμενη σημασία που έχουν οι πόλεις (έναντι των κρατών), οι οποίες επιτρέπουν την πιο άμεση συμμετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων που τους αφορούν. Ο νέος δημοτισμός δεν έχει στόχο μόνο την καθημερινότητα των πολιτών αλλά επίσης τον κοινωνικό και πολιτικό μετασχηματισμό και την εμβάθυνση της δημοκρατίας. Η εισήγηση εξετάζει τα παραδείγματα της Ισπανίας (Βαρκελώνη) και της Ιταλίας (Μπολόνια και Νάπολη).

Στην Ισπανία το κίνημα ξεκίνησε μετά τις μεγάλες καθημερινές συγκεντρώσεις στις πλατείες το 2011, ενώ το 2015 αρκετοί απ’ αυτό το κίνημα ακολούθησαν τον εκλογικό δρόμο μέσα από σχήματα συνεργασίας ανθρώπων (και όχι φορέων), τα οποία ονομάστηκαν «πλατφόρμες». Αυτά τα οχήματα έφεραν ένα νέο ύφος στην πολιτική: συμμετοχικό, δημοκρατικό, πλουραλιστικό, με συλλογική ηγεσία και με έμφαση σε θέματα οικολογίας και φεμινισμού, κοινών και Κοινωνικής Αλληλέγγυας Οικονομίας. Χαρακτηριστική επιτυχημένη τέτοια πλατφόρμα το Barcelona en Comú, που μπόρεσε να σχηματίσει τοπική κυβέρνηση στη Βαρκελώνη. Προέκρινε την πλατιά συμμετοχή μέσα από διαδικασίες συλλογικής διαβούλευσης και με ψηφιακές διαδικασίες, όπου οι πολίτες καταθέτουν προτάσεις και ψηφίζουν. Εκπονήθηκαν σχέδια για τις γειτονιές, προωθήθηκε η ΚΑΛΟ, αναδημοτικοποιήθηκαν βασικές υπηρεσίες, αναπτύχθηκε η αυτοδιαχείριση χώρων.

Στην Ιταλία δεν ακολουθήθηκε ο εκλογικός δρόμος αλλά χρησιμοποιήθηκαν δυνατότητες που παρέχει το ιταλικό δίκαιο για να προωθηθεί η αυτοδιαχείριση πόρων μέσα στην πόλη. Στην Μπολόνια οι λεγόμενες «συμφωνίες με τους πολίτες» επιτρέπουν σε πολίτες να αναλάβουν τη διαχείριση πόρων με τη βοήθεια του δήμου και για το κοινό όφελος, ενώ στη Νάπολη διαφορετικά κινήματα πίεσαν τον δήμο και τον δήμαρχο και δημιούργησαν ad hoc κανονισμούς για την παραχώρηση οκτώ χώρων που λειτουργούν με βάση τη συνέλευση.

«Συζητάμε για την αγορά ενέργειας και την ενεργειακή κρίση με απλά λόγια. Πώς μπορούν να προστατευθούν οι καταναλωτές;»

Διαδικτυακή εκδήλωση

14 Απριλίου 2022

Ειδικοί περιγράφουν τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς ενέργειας, εξηγούν για ποιους λόγους είναι τόσο ακριβοί οι λογαριασμοί του ρεύματος στην Ελλάδα και διατυπώνουν προτάσεις και λύσεις.

Διοργάνωση: INZEB και Electra Energy Cooperation, σε συνεργασία με το Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ Γραφείο Θεσσαλονίκης - Ελλάδα και την Ένωση Καταναλωτών - Η Ποιότητα Της Ζωής (Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ.), στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Energy Democracy Dialogues.

Συζητούν:

Δημήτρης Καρδοματέας, ενεργειακός σύμβουλος, τ. γενικός διευθυντής Στρατηγικής & Ανάπτυξης του ΔΕΣΦΑ

Παναγιώτα Καλαποθαράκου, πρόεδρος ΕΚΠΟΙΖΩ

Βίκυ Τζέγκα, νομική σύμβουλος ΕΚΠΟΙΖΩ

Δημήτρης Κιτσικόπουλος, Electra Energy Coop

Alice Kοροβέση, γενική διευθύντρια ΙΝΖΕΒ

Ignacio Navarro, Greenpeace Greece

Κυριακή Μεταξά, υπεύθυνη προγραμμάτων Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ, γραφείο Θεσσαλονίκης

Χαιρετισμός:

Μιχάλης Γουδής, διευθυντής Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ, γραφείο Θεσσαλονίκης

Συντονισμός

Γιάννης-Ορέστης Παπαδημητρίου, δημοσιογράφος Manifold

Ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών με την ονομασία «Η τέχνη την εποχή του Ανθρωποκαίνου. Σχέδιο Ξανθίππη - Όταν ένας κορμός ξεριζώθηκε» πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2021 σε χωριά της ευρύτερης περιοχής της λίμνης Πλαστήρα, τα οποία είχαν πληγεί από την κακοκαιρία «Ιανός» τον Σεπτέμβριο του 2020.

Συμμετείχαν φοιτητές/τριες και απόφοιτοι/ες από την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, το Τμήμα Δασολογίας, Επιστημών Ξύλου και Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και κάτοικοι της τοπικής κοινωνίας.

Στο πλαίσιο του εργαστηρίου πραγματοποιήθηκαν καλλιτεχνικές δράσεις, παρουσιάσεις και συζητήσεις σχετικά με την κλιματική κρίση, με τη συμμετοχή εκπροσώπων από τον πράσινο πολιτικό χώρο και την τοπική αυτοδιοίκηση.

Με την υποστήριξη του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ, Θεσσαλονίκη

Επιλογές Υλικού: Ελίτα Φασούλα

Επιμέλεια: Ελίτα Φασούλα, Βασίλης Πάγκαλος

Συντονίστρια έργου: Αγάπη-Ευαγγελία Τσαμπάζη, Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ

Λήψη - Μοντάζ: Φωτοομάδα ΣΥΝ.Π.Ε. / fotomada.gr

Η δημοσιογράφος της εφημερίδας “Die Zeit” Julia Friedrichs στο βιβλίο της “Working Class” [«Εργατική τάξη»] παρουσιάζει προσωπικές ιστορίες ανθρώπων που μοχθούν καθημερινά, αλλά αυτό δεν αρκεί για να διατηρήσουν ένα ικανοποιητικό βιοτικό επίπεδο – σίγουρα όχι καλύτερο από αυτό των γονιών τους. Μέσα από τις ιστορίες αυτές ανιχνεύει τους λόγους που έχουν οδηγήσει σε αυτή τη δομική αλλαγή στη Γερμανία, τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.

Από τη μεριά του, ο αναπληρωτής καθηγητής του ΕΚΠΑ Παναγής Παναγιωτόπουλος παρακολουθεί τις «Περιπέτειες της Μεσαίας Τάξης» στην Ελλάδα στο ομώνυμο βιβλίο του (εκδ. Επίκεντρο). Περιγράφει μεταξύ άλλων την ιστορική πορεία των μεσαίων στρωμάτων στην Ελλάδα από τη δεκαετία του ’60 και μετά, τις εμπειρίες μέσα από τις οποίες συνάφθηκε το κοινωνικό συμβόλαιο της μεταπολιτευτικής μεσαίας τάξης, καθώς και τον ρόλο της ελληνικής οικογένειας.

Με αφορμή τα δύο αυτά βιβλία, το Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ Θεσσαλονίκης, το Goethe Institut Thessaloniki και οι εκδόσεις Επίκεντρο διοργάνωσαν τον περασμένο Νοέμβριο μια συζήτηση-βιβλιοπαρουσίαση στο πλαίσιο της 18ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης, με συντονιστή τον δημοσιογράφο Τάσο Τέλλογλου.

Το βίντεο είναι το livestreaming της εκδήλωσης.