Αυτό το κείμενο αποτελεί την εισαγωγή σε μια σειρά άρθρων που πραγματεύονται θέματα στρατηγικής στο κίνημα της αποανάπτυξης. Τα άρθρα γράφτηκαν την περίοδο 2019–2020 από μέλη της ευρύτερης κοινότητας της αποανάπτυξης και δημοσιεύτηκαν στο degrowth.info. Το σύνολο των άρθρων βρίσκεται εδώ.
Οι συνάδελφοί μου κι εγώ κάναμε μια αρχική ανάρτηση στο blog υποστηρίζοντας ότι το ζήτημα της στρατηγικής έχει δεχτεί λίγη προσοχή από το κίνημα της αποανάπτυξης και τους μελετητές του. Επιπλέον, παρατηρήσαμε ότι ο λόγος περί στρατηγικής στην αποανάπτυξη ήταν υπερβολικά πληθυντικός, όντας ανοιχτός σε στρατηγικές όλων των πεδίων, αντί να αναλογίζεται τις προτεραιότητες κατά περίπτωση (χωρικότητα, χρονικότητα, κλάδος κ.λπ.).
Συνεπώς, υποστηρίξαμε ότι η προσέγγιση της στρατηγικής στην αποανάπτυξη θα μπορούσε να χαρακτηριστεί από «στρατηγική απροσδιοριστία», αφού αποδέχεται όλες τις στρατηγικές ως έγκυρες, ίσες και μη-αντικρουόμενες, χωρίς να αξιολογεί κριτικά τις πιθανές εντάσεις ανάμεσά τους και την ακαταλληλότητα κάποιων σε συγκεκριμένα πλαίσια (contexts). Διατυπώνουμε τη θέση ότι αυτή η απροσδιοριστία πηγάζει από την έλλειψη σαφών «στόχων» στο κίνημα της αποανάπτυξης (προς τα πού να κινηθούμε;) και την έλλειψη συστηματικής κατανόησης των διαδικασιών μεταβολής (ή, αλλιώς, μίας θεωρίας αλλαγής). Κάτι τέτοιο κάνει εξαιρετικά δύσκολη την αξιολόγηση των στρατηγικών και τη στήριξη όσων δραστηριοποιούνται στο χώρο ώστε να συν-δημιουργήσουν στρατηγικές αποανάπτυξης. Ευελπιστούμε να δημιουργήσουμε περισσότερο χώρο για αναστοχασμό πάνω σε αυτά τα σημαντικά ζητήματα, έτσι ώστε να ενισχύσουμε και να ενημερωθούμε περαιτέρω από τους επαγγελματίες, τους ακτιβιστές και τους ασκούντες πολιτική στο πλαίσιο της αποανάπτυξης. Προς αυτόν τον σκοπό, καλέσαμε την κοινότητα της αποανάπτυξης να απαντήσει στο κείμενο και να ξεκινήσει ένας διάλογος. Είμαστε ενθουσιασμένοι που ανακοινώνουμε αυτές τις απαντήσεις, και ευγνώμονες στους συγγραφείς για τις σκέψεις, τη στήριξη και την κριτική τους.
Τέλος, η σειρά αυτή έχει γίνει πιο επίκαιρη τον τελευταίο χρόνο, αφού μια ομάδα οργανωτών και ακαδημαϊκών στη Βιέννη συναντήθηκαν για να δημιουργήσουν ένα θεματικό συνέδριο πάνω στη στρατηγική της αποανάπτυξης για το 2020.
Σειρά δέκα άρθρων πάνω στη στρατηγική του κινήματος αποανάπτυξης:
0. Πέρα από οράματα και προγράμματα: Η ανάγκη για δημόσιο διάλογο πάνω στη στρατηγική του κινήματος αποανάπτυξης (Christoph Ambach, Nathan Barlow, Pietro Cigna, Joe Herbert, Iris Frey)
1. Για τις στρατηγικές του κοινωνικο-οικολογικού μετασχηματισμού (Πάνος Πετρίδης)
2. Πριν τη στρατηγική, ποιος διαμορφώνει στρατηγική; (Jocelyne Sze and Omar Saif)
3. Αποανάπτυξη και μετασχηματισμός: Μερικές σκέψεις (Χρήστος Ζωγράφος)
4. Ανοίγοντας τον δρόμο για τη χάραξη μετα-αναπτυξιακής πολιτικής: Μια συν-δημιουργική διαδικασία για την προώθηση του κινήματος αποανάπτυξης (Jonathan Barth, Lukas Hardt, Elena Hofferberth, Colleen Schneider)
5. Στρατηγικές για έναν αποαναπτυξιακό μετασχηματισμό: Πόσο χρήσιμες είναι οι ιστορικές αναλογίες; (Giuseppe Feola)
6. Στρατηγικές για μια αλλαγή κουλτούρας: Αποανάπτυξη και η χρήση του χώρου (Francesca Van Daele)
7. Σημεία εισόδου μετασχηματιστικών πολιτικών: Η δύναμη των άρρητων προϋποθέσεων (Timmo Krüger)
8. Χτίζοντας θεσμούς αντίστασης: Ένα κάλεσμα για ακτιβισμό πέρα από την ευαισθητοποίηση (Joël Foramitti)
9. Από την τιθάσευση στην αποσυνάρθρωση: Αποανάπτυξη και αντικαπιταλιστική στρατηγική (Ekaterina Chertkovskaya)
10. Σκέψεις για την τρέχουσα συζήτηση περί στρατηγικής στο κίνημα της αποανάπτυξης (Nathan Barlow and Joe Herbert).
Αυτό το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στα αγγλικά στις 09-01-2019 εδώ.