Eco-SLAPPs: Νομικός εκφοβισμός και τοπική περιβαλλοντική δράση στην Ελλάδα

Ο όρος SLAPP έχει καθιερωθεί τα τελευταία χρόνια και στην Ελλάδα, για να περιγράψει τις καταχρηστικές αγωγές που καταθέτουν ισχυρά πρόσωπα, επιχειρήσεις ή οργανισμοί εναντίον όσων ασκούν κριτική σε θέματα δημόσιου ενδιαφέροντος. Μια διακριτή κατηγορία, που αναδεικνύεται μέσα από την έρευνα της ΕλΕΔΑ η οποία πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ - Γραφείο Θεσσαλονίκης, είναι τα eco-SLAPPs. Τα eco-SLAPPs αφορούν ειδικότερα πολίτες, ομάδες, συλλογικότητες και δημοσιογράφους που υπερασπίζονται το περιβάλλον και τον δημόσιο χώρο, ενώ έχουν στόχο να εκφοβίσουν, να αποδυναμώσουν και τελικά να φιμώσουν όσες και όσους αντιδρούν σε πρακτικές που προκαλούν περιβαλλοντική υποβάθμιση ή καταπατούν δημόσιους ή προστατευόμενους χώρους προς επιχειρηματική εκμετάλλευση. Με αυτόν τον τρόπο, τα eco-SLAPPs εμποδίζουν την ανοιχτή και ουσιαστική διαβούλευση με φορείς και πολίτες των τοπικών κοινωνιών και μετατοπίζουν το πεδίο αντιπαράθεσης από τον δημόσιο διάλογο στη δικαστική αίθουσα.

Η έρευνα –όπως και η αντίστοιχη έκδοση– επιχειρεί να φωτίσει μέσω της μελέτης συγκεκριμένων υποθέσεων τις πολλαπλές διαστάσεις του φαινομένου: την ανισορροπία ισχύος μεταξύ εναγόντων και εναγομένων, τη στάση και τον ρόλο των αρχών, το προσωπικό, οικονομικό και κοινωνικό κόστος για τα θύματα-στόχους, αλλά και τις μορφές αλληλεγγύης που αναπτύσσονται, ενώ περιλαμβάνει και τη χρήσιμη οπτική διεθνών περιβαλλοντικών οργανώσεων. Στόχος της είναι να ενισχύσει τον δημόσιο διάλογο, να δώσει φωνή σε όσες και όσους έχουν στοχοποιηθεί και να προωθήσει την προστασία του περιβάλλοντος και της δημοκρατικής συμμετοχής.