Κοινωνική Αλληλέγγυα Οικονομία

Το βιβλίο αυτό είναι μια εισαγωγή στην έννοια της φροντίδας, θέμα που βρίσκεται όλο και πιο συχνά στο επίκεντρο αφηγήσεων, αναλύσεων, διεκδικήσεων και προτάσεων πολιτικής. Περαιτέρω, ερευνά πτυχές του πώς οργανώνεται κοινωνικά η φροντίδα στην Ελλάδα και κυρίως τους διαφορετικούς ρόλους του κράτους, της αγοράς, της κοινότητας και της οικογένειας, ενώ φιλοδοξεί να γίνει μέρος ενός συλλογικού αναστοχασμού και διαλόγου σχετικά με τους τρόπους με τους οποίους οργανώνεται κοινωνικά η φροντίδα στην Ελλάδα, αλλά και του πώς φανταζόμαστε έναν κόσμο ισότιμο, δίκαιο και φροντιστικό.

Η έρευνα αυτή παρουσιάζει το μοντέλο του ανοιχτού συνεταιρισμού μέσα από τη μελέτη ενός τέτοιου καινοτόμου εγχειρήματος από το Βέλγιο το οποίο λέγεται Smart. Ο ανοιχτός συνεταιρισμός είναι ένα νέο μοτίβο συνεργατισμού όπου ελεύθεροι επαγγελματίες ενώνουν τις δυνάμεις τους δημιουργώντας και αξιοποιώντας κοινές υποδομές βασισμένες σε νέες τεχνολογίες και στη λογική των ψηφιακών κοινών, ώστε να υποστηρίζονται άτομα στα πρώτα τους επαγγελματικά βήματα και να διευκολύνεται η διαχείριση καθημερινών οικονομικών και λοιπών γραφειοκρατικών θεμάτων.

Πώς ξεκινά ένα εγχείρημα Κοινωνικής Αλληλέγγυας Οικονομίας; Τι παρακινεί άτομα να ξεκινήσουν μια τέτοια προσπάθεια; Ποια είναι κάποια από τα βήματα που χρειάζεται για να δημιουργηθεί η ομάδα και το επιχειρηματικό της σχέδιο; Αυτά είναι κάποια από τα ερωτήματα που εικονογραφεί το κόμικ αυτό, που βασίζεται σε μία πραγματική ιστορία.

Η έκδοση αυτή παίρνει αφορμή από το TechTalk, μια σειρά podcast με αντικείμενο τις σύγχρονες τεχνοκοινωνικές προκλήσεις. Περιέχει τις επεξεργασμένες απομαγνητοφωνήσεις των συνεντεύξεων από τα τέσσερα επεισόδια της σειράς, όπως επίσης τα αποτελέσματα τριών εργαστηρίων, ένα παράρτημα για την εικόνα της τεχνολογίας στη λογοτεχνία, καθώς και γλωσσάρι και βιβλιογραφία. Έτσι, αποτελεί ένα χρησιμότατο και πολυσυλλεκτικό έργο για όποιον/α ενδιαφέρεται να κατανοήσει τις ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις και την αλληλεπίδρασή μας με αυτές.

Η έκδοση αυτή είναι ένα μικρό αυτοσχέδιο έντυπο, ένα zine, που πλαισιώνει και αναπτύσσει μέσα από λέξεις, χρώματα και εικόνες τη σειρά podcast «Χάνοντας χρόνο», με θέμα το χρόνο, την εργασία και τα μπλεξίματά τους. Είναι ένα μωσαϊκό με ψηφίδες από τα podcasts, κείμενα που γράφτηκαν σε ψηφιακά σημειωματάρια από ακροάτριες και ακροατές και υλικό που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο δύο εργαστηρίων στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη την άνοιξη του 2023. Η συγκεκριμένη έκδοση αποτελεί μια δημιουργική επαναδιατύπωση όλου του παραπάνω υλικού.

Ένα πολύτιμο επιχειρηματικό εργαλείο που με απλό και αναλυτικό τρόπο βοηθά τα εγχειρήματα κοινωνικής αλληλέγγυας οικονομίας να κατανοήσουν τις αξίες τους αλλά και τη θέση τους στην αγορά, να συνειδητοποιήσουν τα τυχόν προβλήματά τους, να αξιολογήσουν την κατάστασή τους και να σχεδιάσουν τις προοπτικές τους. Ο πρακτικός αυτός οδηγός περιλαμβάνει τρεις τόμους: 1. για την κοινωνική αξία, 2. για την οικονομική βιωσιμότητα και 3. για τη στρατηγική ενός εγχειρήματος.

Αυτός ο συλλογικός τόμος αποτελεί τεκμήριο του ομώνυμου συνεδρίου που οργάνωσε ο συνεταιρισμός εργαζομένων Commonspace τον Νοέμβριο του 2021 – ένα από τα πρώτα με επίκεντρο τον Συμμετοχικό Σχεδιασμό. Περιέχει κείμενα των ομιλητών/τριών καθώς και άλλων εισηγητών/τριών, ενώ οι έξι θεματικές ενότητές του αποτυπώνουν τη σύγχρονη συζήτηση για τις διαδικασίες Συμμετοχικού Σχεδιασμού σε διαφορετικά θεματικά πεδία και κλίμακες, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς.

Οι Στρατηγικές Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΣΒΑΑ) είναι ένα μεγάλο σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που στόχο έχει την αναμόρφωση και βελτίωση των ευρωπαϊκών πόλεων, ώστε να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις ποικίλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν. Τι περιλαμβάνουν οι ΣΒΑΑ; Πώς εκπονούνται; Τι προβλέπουν ειδικά για τις πόλεις της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας; Και σε ποιο βαθμό έχουν καταφέρει να εμπλέξουν τη συμμετοχή των πολιτών;

Τι είναι η συνεργατική και συνεταιριστική κατοικία; Τι είναι η συλλογική ιδιοκτησία; Με ποιον τρόπο μπορεί να απαντήσει στα σημερινά στεγαστικά προβλήματα; Πώς μπορεί να ξεκινήσει ένα τέτοιο εγχείρημα στην Ελλάδα; Ποιες είναι οι δυσκολίες, αλλά και ποια τα διαθέσιμα εργαλεία; Ποια παραδείγματα του εξωτερικού μπορούν να μας εμπνεύσουν; Αυτά είναι κάποια από τα ερωτήματα που επιδιώκει να απαντήσει αυτή η συλλογή πληροφοριακών κειμένων, οδηγών και διερευνήσεων για τη συνεργατική και συνεταιριστική κατοικία στην Ελλάδα.

Το βιβλίο παρουσιάζει ένα εγχείρημα που εφαρμόστηκε στη Σαμοθράκη (Ιανουάριος-Δεκέμβριος 2021), με σκοπό να συμβάλει στη δημοκρατική ενεργοποίηση της τοπικής κοινότητας και να υποστηρίξει τον συμμετοχικό σχεδιασμό μιας πρότασης για το μέλλον του νησιού.

Η μελέτη αυτή, μια συνεργασία του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ, Γραφείο Θεσσαλονίκης – Ελλάδα με την ερευνητική ομάδα HARTA, ερευνά ζητήματα σχετικά με τη στέγαση και εκτός άλλων φέρνει στο φως το παραγνωρισμένο θέμα της αστεγίας στις μικρές πόλεις.

Συλλογική μελέτη που περιλαμβάνει βασικές έννοιες για το θέμα, παρουσίαση διεθνούς και ελληνικής εμπειρίας, πληροφορίες για το θεσμικό πλαίσιο, tips κ.ά.

Τι σημαίνει οικονομικά προσβάσιμη κατοικία και γιατί αυτή χρειάζεται; Ποια είναι η κατάσταση σήμερα στη Θεσσαλονίκη και ποιες είναι οι δυνατότητες για αυτή, σύμφωνα με άλλες καλές πρακτικές;

Η παρούσα έκδοση έρχεται να αναδείξει το οικοσύστημα της Κοινωνικής Αλληλέγγυας Οικονομίας (ΚΑΛΟ) μέσα από τη ματιά των ίδιων των ατόμων που συμμετέχουν σε εγχειρήματα. Βασίζεται στη μέχρι στιγμής μοναδική πανελλήνια έρευνα για τα εγχειρήματα ΚΑΛΟ, που διεξήχθη το 2016 και το 2017. Αν και με μια πρώτη ματιά μπορεί να φαντάζει παράταιρη η έκδοση αυτή εντός του 2021, πιστεύουμε ότι μπορεί να αποτελέσει ένα μέτρο σύγκρισης τόσο για το παρόν όσο και για το μέλλον της ΚΑΛΟ, ενός τομέα που ανθίζει υπό διαφορετικές και ευμετάβλητες συνθήκες.

Η παρούσα έκδοση αναλύει και συγκρίνει τις προβλέψεις των επιμέρους νόμων για τις διαφορετικές κατηγορίες των συνεταιρισμών και παρουσιάζει συγκεκριμένες προτάσεις για έναν νέο νόμο-πλαίσιο με στόχο την ενοποίηση του ελληνικού συνεταιριστικού δικαίου, όπως συνιστάται επιτακτικά από διεθνείς και ευρωπαϊκούς Οργανισμούς και Συνεταιριστικές Ενώσεις.

Ο ψηφιακός συλλογικός τόμος με τίτλο "Συνθέτοντας Οραματικές Αφηγήσεις για τον Κοινωνικο-Οικολογικό Μετασχηματισμό" συγκεντρώνει τις επεξεργασμένες εισηγήσεις των εισηγητών/ριών στα δύο εργαστήρια που διοργάνωσαν το Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ Γραφείο Θεσσαλονίκης και το Διεπιστημονικό Ινστιτούτο Περιβαλλοντικών κια Κοινωνικών Ερευνών στη Θεσσαλονίκη μέ θέμα την Κοινωνική Αλληλέγγυα Οικονομία και τα Κοινά και την Αποανάπτυξη και το Βασικό Καθολικό Εισόδημα αντίστοιχα.  

O N. 4513/2018 επιδιώκει τη σύζευξη Κοινωνικής και Αλληλέγγυας  Οικονομίας  (ΚΑΛΟ)  και  ενεργειακού  τομέα  και  εισάγει  έναν  νέο  τύπο αστικού συνεταιρισμού αποκλειστικού σκοπού,  την  Ενεργειακή  Κοινότητα  (ΕΚΟΙΝ). Οι ΕΚΟΙΝ αποτελούν  σημαντικό  εργαλείο  για την  επίτευξη  της  δίκαιης  ενεργειακής  μετάβασης στην χώρα, αφού οι ανανεώσιμες πηγές  και  η  εξοικονόμηση  ενέργειας  προσφέρουν   και   προαπαιτούν,   για   την   ορθή εκμετάλλευσή  τους,  τη  γεωγραφική  διασπορά των επενδύσεων και την συμμετοχή των πολλών σε αυτές. Ο οδηγός αυτός αποσαφηνίζει το πλαίσιο λειτουργίας των ΕΚΟΙΝ, τον ρόλο τους σε μια δίκαιη  ενεργειακή  μετάβαση και παρέχει τόσο θεωρητικές όσο και  πρακτικές  πληροφορίες για  την  ανάπτυξή τους.