ενέργεια

Greek

Η ενεργειακή φτώχεια αρχίζει να αναγνωρίζεται σε παγκόσμιο επίπεδο ως ένα κοινωνικό πρόβλημα με αυξάνουσα σημασία και σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία πολλών εκατομμυρίων πολιτών. Στη δημόσια συζήτηση δεν λείπουν φωνές που καταφέρονται κατά της ενεργειακής μετάβασης σε καθαρές πηγές ενέργειας, αποδίδοντας σε αυτήν την πολιτική την άνοδο της ενεργειακής φτώχειας, ως συνέπεια της αύξησης των τιμών της ενέργειας. Η κριτική αυτή, όμως, αποκρύπτει την πολυπαραγοντική φύση του φαινομένου καθώς και τις πολύπλευρες διαστάσεις του προβλήματος, δυσχεραίνοντας την αντιμετώπισή του.

Η ανάγκη για αξιοποίηση εγχώριων πηγών και το παραδοσιακά χαμηλό κόστος του λιγνίτη ήταν οι αιτίες που η Ελλάδα στράφηκε ήδη από τη δεκαετία του 1950 στην καύση λιγνίτη ως ραχοκοκαλιά του ηλεκτρικού της συστήματος.

Η Ελλάδα είναι η 7η χώρα στον κόσμο και 3η στην ΕΕ στην εξόρυξη λιγνίτη, χαμηλής θερμιδικής απόδοσης. Τα συνολικά εκμεταλλεύσιμα αποθέματα της χώρας υπολογίζεται πως επαρκούν για περισσότερο από 45 χρόνια.

Παρά το χαμηλό κόστος εξόρυξης, η Έλλαδα έχει την ακριβότερη ηλεκτροπαραγωγή από λιγνίτη στην Ευρώπη κυρίως λόγω της εξαιρετικά χαμηλής ποιότητας του.

Τα τελευταία 10 χρόνια παρατηρείται μια σαφής υποχώρηση του μεριδίου του λιγνίτη στην κάλυψη της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας που αντισταθμίστηκε από αντίστοιχη αύξηση του μεριδίου των ΑΠΕ και υδροηλεκτρικών καθώς και των εισαγωγών.

Παρόλο που λιγνιτικές μονάδες και λιγνιτωρυχεία λειτουργούν πάνω από 60 χρόνια, απουσιάζει ακόμα μια επιδημιολογική μελέτη για τις επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην υγεία των κατοίκων των λιγνιτικών περιοχών.

Στην ήδη επιβαρυμένη ατμόσφαιρα της περιοχής από τις εκπομπές των ρύπων από τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής προστίθεται το αποτύπωμα τους στο υδάτινο δυναμικό και οι υποχρεωτικές μετεγκαταστάσεις οικισμών.

Ο λιγνίτης αποτέλεσε τη ραχοκοκαλιά του εθνικού συστήματος ηλεκτρισμού της Ελλάδος για δεκαετίες προσφέροντας φτηνή ενέργεια για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Μια σειρά λόγοι όμως θέτουν πλέον επιτακτικά το ζήτημα της σταδιακής και σχεδιασμένης μετάβασης της χώρας σε μια μετα-λιγνιτική εποχή.

Το πρώτο πράγμα που λείπει από την Ελλάδα είναι ένας ουσιαστικός και τεκμηριωμένος μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός μέσα από νηφάλια διαβούλευση, με συγκριτική παρουσίαση σεναρίων, με χρονική και γεωγραφική κατανομή στόχων και βέβαια με μηχανισμούς παρακολούθησης και αξιολόγησης της πορείας.

Στην Ελλάδα της κρίσης, δεν υπάρχει περιθώριο να αναπαράγουμε ένα ενεργειακό μοντέλο της δεκαετίας του '50. Πόσο μάλλον όταν σύγχρονες, καθαρές και έξυπνες λύσεις με σημαντικά οφέλη στην απασχόληση και στην καινοτομία, είναι πλέον και οικονομικά ανταγωνιστικές.

Pages