Η νομοθετική αντιμετώπιση των Έμφυλων Διακρίσεων στην Ελλάδα

Η νομοθετική αντιμετώπιση των Έμφυλων Διακρίσεων στην Ελλάδα

Ιδρυμα Χάινριχ Μπελ Ελλάδας
For free
Pdf
Τόπος έκδοσης: Θεσσαλονίκη
Χρονολογία έκδοσης: Μάιος 2019
Αριθμός σελίδων: 112
Άδεια: CC-BY-NC-SA 4.0
Γλώσσα έκδοσης: Ελληνικά
ISBN: 978-618-81299-8-6

H ανάδειξη του ζητήματος των έμφυλων διακρίσεων στην Ελλάδα είναι επιτακτική καθώς παρατηρείται αύξηση των περιστατικών έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας τα τελευταία χρόνια, τα οποία αν και δεν αποτυπώνονται ως διάκριση με τη στενή έννοια του όρου αποτελούν απόρροια ενός βαθιά ριζωμένου πατριαρχικού συστήματος οργάνωσης της ελληνικής κοινωνίας που πρέπει να αλλάξει. Αρκεί κανείς να κοιτάξει το επίπεδο συμμετοχής γυναικών στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, στον επιχειρηματικό κόσμο, ειδικά σε ό,τι αφορά τις ανώτερες βαθμίδες. Παράλληλα, η σταθερή παρουσία και έκφραση ακροδεξιού πολιτικού λόγου και ρητορείας μίσους με έντονο ρατσιστικό και σεξιστικό περιεχόμενο, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη, αποτελεί μια συνεχή υπενθύμιση ότι για την κατάκτηση της ουσιαστικής ισότητας και ίσης μεταχείρισης, δεν αρκεί μόνο η θεσμική προστασία, αλλά απαιτείται συνεχής αγώνας κυρίως σε επίπεδο αλλαγής των κοινωνικών αντιλήψεων.

Οι διεργασίες και διεκδικήσεις του φεμινιστικού κινήματος έφεραν στο προσκήνιο τα ζητήματα των διαφορετικών πτυχών του φύλου και έθεσαν τις βάσεις για μια πιο βαθιά και ειλικρινή συζήτηση αυτών των ζητημάτων ταμπού. Κατέδειξαν πώς η έννοια του φύλου πέρα από τη βιολογική του διάσταση είναι μια «κοινωνική κατασκευή», καθορίζεται δηλαδή από τις κοινωνικές και πολιτισμικές αντιλήψεις μιας κοινωνίας, και πώς αυτό το γεγονός καθορίζει τις κοινωνικές σχέσεις και εν γένει την οργάνωση της κοινωνίας. Η έμφυλη ταυτότητα άλλωστε δεν αναφέρεται μόνο στο βιολογικό φύλο ενός ατόμου, αλλά εμπεριέχει την έκφραση φύλου, την ταυτότητα φύλου και τον σεξουαλικό του προσανατολισμό. Πέρα από τοπικές ιδιαιτερότητες, χαρακτηριστικό των πατριαρχικών κοινωνιών είναι η άνιση κατανομή ισχύος μεταξύ αντρών και γυναικών, με τις γυναίκες να καταπιέζονται συστημικά και ουσιαστικά. Ορίζοντας κοινωνικούς ρόλους σε άνδρες και γυναίκες, δεν δίνεται χώρος για τη συνύπαρξη με τα άτομα η ταυτότητα των οποίων υπερβαίνει αυτή τη διπολική «κανονικότητα».

Ως απάντηση, το σύγχρονο φεμινιστικό κίνημα διεθνώς και στην Ελλάδα, και το κίνημα της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας ειδικότερα, διεκδικούν μια έμφυλη δημοκρατία όπου κάθε άτομο έχει το δικαίωμα αυτοπροσδιορισμού της έμφυλης ταυτότητάς του, και στην οποία η παράμετρος του φύλου διαπερνά οριζόντια όλες τις κοινωνικές και θεσμικές δομές, κάτι που η Πολιτεία είναι υποχρεωμένη να αναγνωρίσει και να κατοχυρώσει χωρίς περιορισμούς και διακρίσεις.=

H έκδοση διατίθεται δωρεάν, κατόπιν παραγγελίας στο info[@]gr.boell.org

Πίνακας περιεχομένων:

Πρόλογος

Εισαγωγή

Ι. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΜΦΥΛΕΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

1.Βασικές έννοιες και προσεγγίσεις με βάση το φύλο

  • 1.1. Το έμφυλο άτομο
  • 1.2. Πώς διαμορφώνεται ο έμφυλος εαυτός: το κοινωνικό φύλο
  • 1.3. Η μη συμμόρφωση με τις έμφυλες προσδοκίες

2. Η απαγόρευση των αρνητικών διακρίσεων και η προστασία της ίσης μεταχείρισης

  • 2.1. Βασικές έννοιες υπό το φως του νόμου 4443/2016
  • 2.2. Οι διακρίσεις με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό και ως διακρίσεις με βάση το φύλο

ΙΙ. ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΜΦΥΛΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1. Η ενίσχυση του νομοθετικού πλαισίου για τα δικαιώματα των γυναικών

  • 1.1. Ο νόμος 4531/2018 για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας
    • 1.1.1. Η βία κατά γυναικών ως μορφή έμφυλης διάκρισης
    • 1.1.2. Το νομοθετικό πλαίσιο για την ενδοοικογενειακή βία στην Ελλάδα
    • 1.1.3. Από την υπογραφή της σύμβασης από την Ελλάδα στην κύρωσή της με τον ν. 4531/2018
    • 1.1.4. Οι μεταρρυθμίσεις της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης σε σχέση με την ελληνική νομοθεσία
      • 1.1.4.1. Το ρυθμιστικό πλαίσιο της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης
      • 1.1.4.2. Η προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας
    • 1.1.5. Κριτικές Παρατηρήσεις
       
  • 1.2. Το νέο σχέδιο νόμου για την Προώθηση της Ουσιαστικής Ισότητας των Φύλων και την Καταπολέμηση της Έμφυλης Βίας
    • 1.2.1. Σκοπός, πεδίο εφαρμογής, ορισμοί
    • 1.2.2. Μηχανισμοί για την πραγμάτωση της ουσιαστικής ισότητας
    • 1.2.3. Η ένταξη της διάστασης του φύλου σε όλες τις πολιτικές (Gender mainstreaming)
      • 1.2.3.1. Στις δημόσιες πολιτικές
      • 1.2.3.2. Στον ιδιωτικό βίο και την απασχόληση (άρθρα 16-20)
      • 1.2.3.3. Γυναίκες και Μ.Μ.Ε. (άρθρο 21)
      • 1.2.3.4. Πρόληψη και αντιμετώπιση βίας κατά των γυναικών
    • 1.2.4. Συμπερασματική αξιολόγηση του νομοσχεδίου

2. Ίση μεταχείριση όλων ανεξατήτως ερωτικών προτιμήσεων και ταυτότητας φύλου

  • 2.1. Ο νόμος 4556/2015 για το σύμφωνο συμβίωσης
    • 2.1.1. Το προηγούμενο νομοθετικό καθεστώς: ο νόμος 3719/2008 και η υπόθεση Βαλλιανάτος κλπ. κατά Ελλάδος
      • 2.1.1.1. Ο νόμος 3719/2008
      • 2.1.1.2. Η υπόθεση Βαλλιανάτος κλπ. κατά Ελλάδας
    • 2.1.2. Από τη διαβούλευση του σχεδίου νόμου στην ψήφισή του
    • 2.1.3. Το νέο σύμφωνο συμβίωσης
      • 2.1.3.1. Σκοπός της ρύθμισης
      • 2.1.3.2. Νομική φύση του συμφώνου συμβίωσης και ανάλυση επιμέρους διατάξεων σε σύγκριση με τον γάμο
      • 2.1.3.3. Κριτικές παρατηρήσεις
      • 2.1.3.4. Αντί συμπεράσματος: πολιτικός γάμος ομοφύλων ως συμβολική ή πραγματική διεκδίκηση;
  • 2.2. Ο νόμος 4491/2017 για τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου
    • 2.2.1. Το νομοθετικό καθεστώς στην Ελλάδα πριν την ψήφιση του Ν. 4491/2017 και η νομολογιακή αντιμετώπιση της ταυτότητας φύλου
    • 2.2.2. Από τη διαβούλευση του σχεδίου νόμου στη θέσπιση του νόμου για τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου
    • 2.2.3. Οι επιμέρους ρυθμίσεις του νόμου και η κριτική επ’ αυτών
      • 2.2.3.1. Η αναγνώριση της ταυτότητας και των χαρακτηριστικών φύλου και οι ορισμοί αυτών
      • 2.2.3.2. Οι προϋποθέσεις της διόρθωσης του καταχωρισμένου φύλου
      • 2.2.3.3. Η δικαστική διαδικασία της αναγνώρισης
      • 2.2.3.4. Συνέπειες της διόρθωσης του καταχωρισμένου φύλου
      • 2.2.3.5. Κριτικές Παρατηρήσεις
  • 2.3. Ο νόμος 4538/2018 για την αναδοχή και την τεκνοθεσία
    • 2.3.1. Βασικές έννοιες
    • 2.3.2. Από τη δημόσια διαβούλευση στη θέσπιση του νόμου
    • 2.3.3. Η «πρόοδος» που επέφερε στα ομογονεϊκά δικαιώματα ο νόμος 4538/2018 σε σχέση με το σύμφωνο συμβίωσης

3. Αντιμετώπιση των ρατσιστικών εκδηλώσεων μέσω του ποινικού δικαίου (ν. 4285/2014 και 4356/2015)

  • 3.1. Ο δημόσια εκφερόμενος ρατσιστικός λόγος
  • 3.2. Το έγκλημα με ρατσιστικά χαρακτηριστικά
  • 3.3. Ο αποκλεισμός από την παροχή αγαθών ή υπηρεσιών
  • 3.4. Κριτικές Παρατηρήσεις

ΙΙΙ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΘΕΣΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΜΦΥΛΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ ΑΠΟ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ

1. Κριτήρια και Φορείς

2. Αξιολόγηση των των επιμέρους νόμων

  • 2.1. Ο νόμος 4443/2016 για την προώθηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης και την καταπολέμηση των διακρίσεων
  • 2.2. Ο νόμος 4531/2018 για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας
  • 2.3. Το σχέδιο νόμου για την Προώθηση της Ουσιαστικής Ισότητας των Φύλων και την Καταπολέμηση της Έμφυλης Βίας
  • 2.4. Ο νόμος 4356/2017 για το σύμφωνο συμβίωσης
  • 2.5. Ο νόμος ν. 4491/2017 για τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου
  • 2.6. Ο νόμος 4538/2018 για την αναδοχή και την τεκνοθεσία
  • 2.7. Ο νόμος 4285/2014 για την αντιμετώπιση του ρατσισμού μέσω του ποινικού δικαίου
  • 2.8. Αξιολόγηση του Έλληνα νομοθέτη

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ

0 Comments

Προσθέστε ένα σχόλιο

Προσθέστε ένα σχόλιο