Η Ενεργειακή Φτώχεια στην Ελλάδα

Η Ενεργειακή Φτώχεια στην Ελλάδα

Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ Ελλάδας
pdf
Τόπος έκδοσης: Θεσσαλονίκη
Χρονολογία έκδοσης: 2017
Αριθμός σελίδων: 78
Άδεια: CC-BY-NC-SA
Γλώσσα έκδοσης: Ελληνικά
ISBN: 978-618-81299-5-5

Η ενεργειακή φτώχεια αρχίζει να αναγνωρίζεται σε παγκόσμιο επίπεδο ως ένα κοινωνικό πρόβλημα με αυξάνουσα σημασία και σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία πολλών εκατομμυρίων πολιτών. Θέλοντας να αναδείξει τις επιπτώσεις του φαινομένου στην Ελλάδα και να συνεισφέρει στον δημόσιο διάλογο για την αντιμετώπισή του, το Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ Ελλάδας εκδίδει την μελέτη «Ενεργειακή φτώχεια στην Ελλάδα: Προτάσεις κοινωνικής καινοτομίας για την αντιμετώπιση του φαινομένου» σε συνεργασία με την ΚοινΣΕπ «Άνεμο Ανανέωσης» και το ΙΝΖΕΒ - Ινστιτούτο Κτιρίων Μηδενικής Ενεργειακής Κατανάλωσης.

Σε ό,τι αφορά την Ευρώπη, το φαινόμενο της ενεργειακής φτώχειας επιδεινώνεται τα τελευταία χρόνια ακόμη και στις οικονομικά εύρωστες χώρες, καθώς η τελική τιμή της ενέργειας αυξάνεται, δίχως όμως να υπάρχει ανάλογη αύξηση στα εισοδήματα των οικονομικά ασθενέστερων στρωμάτων. Στη Γερμανία, για παράδειγμα, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, το 21,5% των νοικοκυριών της χώρας (8,5 εκατομμύρια πολίτες) ζούσε το 2013 σε κατάσταση ενεργειακής φτώχειας. Στη δημόσια συζήτηση δε, δεν λείπουν φωνές που καταφέρονται κατά της ενεργειακής μετάβασης σε καθαρές πηγές ενέργειας, αποδίδοντας σε αυτήν την πολιτική την άνοδο της ενεργειακής φτώχειας, ως συνέπεια της αύξησης των τιμών της ενέργειας. Η κριτική αυτή όμως αυτή αποκρύπτει την πολυπαραγοντική φύση του φαινομένου καθώς και τις πολύπλευρες διαστάσεις του προβλήματος, δυσχεραίνοντας την αντιμετώπισή του.

Στην μελέτη, που συνέταξαν οι Alice Κοροβέση, Κυριακή Μεταξά, Ελευθερία Τουλουπάκη και Νίκος Χρυσόγελος, παρουσιάζονται οι παράγοντες που συνθέτουν το πολύπλευρο πρόβλημα της ενεργειακής φτώχειας καθώς και οι κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις του. Στη συνέχεια γίνεται αναφορά σε πολιτικές και καλές πρακτικές για την αντιμετώπιση του φαινομένου από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Επίσης, περιλαμβάνει μια σειρά προτάσεων για την αντιμετώπιση του προβλήματος στην Ελλάδα που δείχνουν την κατεύθυνση στην οποία πρέπει να κινηθούν οι πολιτικές αντιμετώπισης της ενεργειακής φτώχειας. Πιο συγκεκριμένα, οι προτάσεις αυτές καταδεικνύουν την ανάγκη για μια ολιστική προσέγγιση πράσινης, κοινωνικής καινοτομίας που σε συνδυασμό με την επαρκή τεκμηρίωση του φαινομένου, μπορεί να προσφέρει βιώσιμες λύσεις, αναφορικά και με τα σημερινά δεδομένα της Ελλάδας. Οι προτάσεις που αναπτύσσονται σε τέσσερις βασικούς άξονες: αλλαγές στην πολιτική, ενημέρωση και εκπαίδευση, αύξηση της ενεργειακής αποδοτικότητας των κτιρίων και αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από τις αρχές και όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς, ώστε να μπουν οι βάσεις για μια συγκροτημένη στρατηγική και μια αποτελεσματική και βιώσιμη πολιτική καταπολέμησης της ενεργειακής φτώχειας, την οποία υφίστανται τόσοι συμπολίτες μας.

 

Πίνακας περιεχομένων:

Εισαγωγή

Σύνοψη / Executive summary

1. Το φαινόμενο της ενεργειακής φτώχειας
1.1. Ορισμοί ενεργειακής φτώχειας σε ευρωπαϊκό επίπεδο και σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες
1.2. Ευρωπαϊκό και διεθνές πλαίσιο: νομοθεσία, πολιτικές
1.3. Εθνικό πλαίσιο: ορισμοί, νομοθεσία

2. Κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις της ενεργειακής φτώχειας
2.1. Κοινωνικές επιπτώσεις και επιπτώσεις στην υγεία
2.2. Οικονομικές επιπτώσεις της ενεργειακής φτώχειας
2.3. Περιβαλλοντικές επιπτώσεις της ενεργειακής φτώχειας

3. H κατάσταση των φτωχών νοικοκυριών στην Ελλάδα

4. Έμμεσες υφιστάμενες πολιτικές για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας στην Ελλάδα
4.1. Ευρωπαϊκή πολιτική και νομοθεσία που επηρεάζει τα θέματα ενεργειακής φτώχειας
4.2. Έμμεσες εθνικές πολιτικές σε σχέση με την ενεργειακή φτώχεια
4.3. Αξιολόγηση των έμμεσων υφιστάμενων εθνικών μέτρων και πολιτικών για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας

5. Καλά παραδείγματα και πρακτικές αντιμετώπισης της ενεργειακής φτώχειας
5.1. Καλά παραδείγματα στο πλαίσιο πολιτικών από κρατικούς φορείς, περιφέρειες και δήμους
5.2. Καλά παραδείγματα στο πλαίσιο πολιτικών κοινωνικής κατοικίας
5.3. Πρακτικές εταιρειών ενέργειας
5.4. Καλά παραδείγματα από συνεργατικά ενεργειακά σχήματα
5.5. Καλά παραδείγματα αντιμετώπισης της ενεργειακής φτώχειας από ομάδες εθελοντών, πρωτοβουλίες πολιτών και ΜΚΟ
5.6. Καλά παραδείγματα μέσω αξιοποίησης διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων για έρευνα και άλλες υποστηρικτικές δράσεις
5.7. Καλά παραδείγματα μέσω επιχειρηματικών μοντέλων

6. Προτάσεις για αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας στην Ελλάδα
6.1. Αλλαγές στην πολιτική – Νέοι πολιτικοί άξονες
6.2. Ενημέρωση και εκπαίδευση
6.3. Αύξηση της ενεργειακής αποδοτικότητας των κτιρίων
6.4. Αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας

7. Επίλογος

Προσθέστε ένα σχόλιο